آریا بانو - خراسان /این روزها دانشآموزان و دانشجویان زیادی مشغول گذراندن امتحانات ترم هستند؛ چه عواملی در این گذر اهمیت بیشتری دارد؟
به فصل امتحانات که نزدیک میشویم دانشآموزان و دانشجویان همه تلاش خودشان را میکنند تا امتحانات را به بهترین شکل بگذرانند. بعضی تا صبح بیدار میمانند تا درسهای عقبمانده را بخوانند، بعضی به زور کافئین خود را بیدار نگه میدارند تا بیشتر درس بخوانند. همین باعث میشود بیشتر آنها در این دوره مشکل کمبود خواب داشته باشند. اما چه عادتهایی میتواند این الگو را تغییر دهد؟
بازار ![]()
تنظیم بدن با الگوی خواب
مطالعات صورتگرفته در ایران و جهان میگوید دانشآموزان و دانشجویان میزان خواب کافی و مورد نیاز محدوده سنی خود را ندارند. افزایش ساعت کار نیمه وقت، حجم بالای مطالب درسی، عادات اشتباه (تماشای تلویزیون و استفاده از وسایل الکترونیکی مثل رایانه و تلفن همراه قبل از خواب) برخی از دلایل این تغییر الگو و کمبود خواب است. اگر فردی در طول روز همواره خسته و خوابآلود است، نشان میدهد که احتمالا خواب او کافی نیست. اما چه عواملی روی این هوشیاری تاثیرگذار است؟ کیفیت و کمیت خواب. دانشآموزانی که شبها تا دیروقت بیدار میمانند و آخر هفته این کمبود خواب را جبران کرده و بسیار دیر بیدار میشوند، عمکرد ضعیفی در کلاس درس پیدا میکنند. زیرا ساعت بیولوژیک بدنشان مجبور است مرتب خود را با ساعت متغیر خواب و بیداری آن ها تنظیم کند و این موضوع باعث کاهش توانایی آن ها در بیدار شدن زودهنگام برای کلاسهای صبح ابتدای هفته میشود.
نقش خواب در عملکرد تحصیلی
شاید از خود بپرسید خواب چه کمکی به عملکرد تحصیلی میکند و بهداشت خواب چطور میتواند روی نتیجه تاثیر بگذارد. ما به برخی موارد اشاره خواهیم کرد.
تقویت حافظه و مهارت|خواب به انتقال اطلاعات از حافظه کوتاهمدت به حافظه بلندمدت کمک میکند و به خاطر آوردن حقایق و مفاهیم آموخته شده در طول روز را آسانتر میسازد. همچنین مغز در طول خواب به تقویت مهارتهای حرکتی و دیگر آموختههای فرد میپردازد که این برای مهارتهای نیازمند تمرین مانند موسیقی یا ورزش، حیاتی است.
سلامت جسمی|خواب کافی باعث تقویت سیستم ایمنی فرد میشود و احتمال ابتلا به بیماریهای گوناگون را در وی کاهش میدهد، در نتیجه فراگیران وقت بیشتر و موثرتری برای مطالعه دارند.
با این توصیهها غول امتحانات را پشت سر بگذارید
چند ساعت در شبانهروز بخوابیم که امتحاناتمان را گند نزنیم؟ شاید این سوال شما باشد. نوجوانان به ۸ تا ۱۰ساعت خواب شبانه برای عملکرد بهینه، نیاز دارند. همچنین باید حواستان به بهداشت خواب هم باشد:
*بزرگ سالان به ۷ تا ۸ ساعت و نوجوانان به ۸ تا ۱۰ ساعت خواب شبانه نیاز دارند.
*زود به رختخواب بروید تا زمان کافی برای خواب شبانه مناسب داشته باشید.
*از تختخواب فقط برای خواب استفاده کنید و از انجام مطالعه، تماشای تلویزیون یا صحبت با تلفن در تخت خودداری کنید.
*چرت روزانه باید محدود باشد و درصورت نیاز به خواب کوتاه روزانه باید مدت آن کمتر از نیم ساعت و حتما قبل از ساعت ۳بعدازظهر باشد.
*بعدازظهر و شب از مصرف کافئین خودداری کنید. کافئین ساعتها در بدن باقی مانده و باعث ایجاد اختلال در به خواب رفتن می شود.
*نور و روشنایی منزل را در شب کم کنید تا بدن شما بداند به زودی زمان خواب فرا خواهد رسید.
*برای تقویت هوشیاری خود، صبحها در معرض نور خورشید قرار بگیرید.
*هرگز قبل از خواب وعده غذایی سنگین نخورید. شام به اندازه کافی بخورید و گرسنه به تختخواب نروید.