آریا بانو - بسیاری از افراد بدون آنکه بدانند، در خواب یا حتی در طول روز دندانهای خود را به هم میسایند؛ عادتی پنهان که میتواند به درد فک، سردرد و آسیب جدی به دندانها منجر شود و اغلب ریشه در استرس و اختلالات خواب دارد.
بسیاری از ما، چه روز و چه شب، دندانهایمان را روی هم فشار میدهیم یا میساییم بدون آنکه حتی متوجه باشیم. این مطلب به شما کمک میکند این عادت مخرب را شناسایی کنید.
به نقل از سایِنس اَلِرت، کارشناسان هشدار میدهند که بسیاری از ما، چه در روز و چه در شب، دندانهایمان را به هم میساییم یا فشار میدهیم بدون آنکه حتی متوجه باشیم. این عادت مخرب میتواند عواقب جدی برای سلامت دندانها و فک داشته باشد. برای اینکه بفهمید شما هم این مشکل را دارید یا نه، اول از خودتان این سه سؤال ساده را بپرسید:
در ناحیه گیجگاه، صورت، فک یا اطراف گوش خود احساس درد میکنید؟ با باز کردن دهان یا جویدن غذا درد دارید؟ فک شما قفل میشود، صدا میدهد یا گیر میکند؟ اگر حتی به یکی از این سؤالات جواب مثبت دادید، ممکن است درگیر دندانقروچه یا براکسیسم باشید.
دندانقروچه معمولاً غیرارادی است. ما ناخودآگاه عضلات فک را منقبض میکنیم و دندانها را با فشار به هم میساییم. جالب است بدانید تقریباً از هر شش نفر، یک نفر در خواب و از هر چهار نفر، یک نفر در بیداری این کار را انجام میدهد.
دندانقروچه چه بلایی سرمان میآورد؟
دندانقروچه گاهوبیگاه معمولاً مشکلساز نیست. اما اگر مدام یا با فشار زیاد انجام شود، میتواند باعث مشکلات جدی برای دندانها و مفصل فک شود، خواب را مختل کند و حتی باعث سردرد یا گوشدرد شود. در طولانیمدت حتی ممکن است به تَرَکخوردن دندانها بینجامد.
علت اصلی چیست؟
دلایل آن ترکیبی از عوامل جسمی، روانی و سبک زندگی است. اگر:
استرس، اضطراب یا افسردگی دارید، از برخی داروهای خاص استفاده میکنید، کافئین، نیکوتین یا الکل زیادی مصرف میکنید، یا خواب منقطع و بیکیفیتی دارید (حتی به دلیل صدای اعلان گوشی همراه)، احتمال دندانقروچه در شما بیشتر است.
همچنین ارتباط قوی بین این عادت و آپنه خواب (وقفه تنفسی در خواب) وجود دارد. در این حالت، کمبود اکسیژن بدن را وادار به ترشح هورمونهای استرس میکند که باعث انقباض عضلات و افزایش دندانقروچه میشود.
دندانپزشک چگونه آن را تشخیص میدهد؟
دندانپزشک با پرسیدن درباره سابقه پزشکی و معاینه دهان میتواند آن را تشخیص دهد. او به دنبال نشانههایی مانند ساییدگی غیرعادی دندانها، پرکردگیهای شکسته، عقبنشینی لثه، یا حتی خطوط سفید روی داخل گونهها میگردد.
راهحل چیست؟
خوشبختانه دندانقروچه کنترلشدنی است. بهترین نقطه شروع، مراجعه به دندانپزشک یا پزشک است.
۱. مدیریت علل اصلی: پزشک میتواند داروهایتان را بررسی یا شما را از نظر مشکلاتی مانند آپنه خواب یا رفلاکس معده ارزیابی کند؛
۲. استفاده از محافظ دندان (نایت گارد): دندانپزشک اغلب یک محافظ دندان مخصوص برای شما میسازد تا در خواب از ساییدگی دندانها جلوگیری کند و فشار روی فک را کم کند؛
۳. فیزیوتراپی: یک فیزیوتراپیست میتواند با ورزشهای مخصوص، به رفع مشکل قفلشدن یا صدادادن فک کمک کند؛
۴. تزریق بوتاکس: در موارد شدید و وقتی دیگر روشها جواب ندهند، تزریق بوتاکس به عضلات فک میتواند فشار و درد را به طور موقت کاهش دهد؛ اما این روش گرانقیمت و موقت است؛
۵. تغییر سبک زندگی: از آنجا که استرس نقش کلیدی دارد، کاهش مصرف کافئین، دوری از الکل، مدیریت استرس و بهبود عادات خواب میتوانند کمک شایانی بکنند.
نکته پایانی؛ درمان ریشهای به جای ازبینبردن علائم
به خاطر داشته باشید که روشهایی مثل استفاده از محافظ دندان و مُسکن فقط علائم را درمان میکنند، نه علت را؛ بنابراین بهترین راهحل، یافتن ریشه مشکل (مانند استرس یا آپنه خواب) و ایجاد تغییرات مثبت در سبک زندگی است. با این کار هم از درد خلاص میشوید و هم از هزینههای درمانی سنگین جلوگیری خواهید کرد.