آریا بانو - خراسان /۵ راهکارساده برای اینکه کودک دربرابرقلدری،مرزهایش را بشناسد،کمک بخواهد و احساس تنهایی نکند
نویسنده: پرستوعادل صدیق | کارشناسی ارشد روانشناسی
پاییزکه ازراه میرسد،درکنارشوق خرید دفترهای نو ومدادهای رنگی،دلشورهای آشنا در دل مادران جان میگیرد؛نگرانی ازکودکی که تا دیروزدرآغوش امن خانه بود وحالاباید وارددنیای پرهیاهوی مدرسه شود،دنیاییکه گاهی روی تلخش را با قلدری و رفتارهای آزاردهنده همسالان نشان میدهد.غریزه مادرانه میگوید باید سپربلای فرزندمان شویم، اما نمیتوانیم همه سنگریزههای مسیرزندگی راجمع کنیم.درعوض،میتوانیم به او کفشی ازجنس جرئت وعزتنفس بپوشانیم تا خودش ازمسیرهای دشوارعبورکند.
راهکارهای مادرانه برای رفتارآگاهانه
وقتی فرزند شما بعد ازمواجهه با یک همکلاسی قلدرازیک تجربه دردناک درمدرسه صحبت کند، خوب است برای بهترین برخوردآماده باشید.این پنج تمرین را درخانه آغاز کنیدتا فرزندتان برای مواجهههای بعدی با قلدرهای مدرسه آمادهترباشد:
۱آغوش شما، زره امن کودک
کودکی که قلدری همکلاسی اش را تجربه میکند،ممکن است ازترس سرزنش یا تمسخر سکوت کند.پس ازمدرسه، به جای بازجویی ونصیحت فوری، با حوصله به حرفهایش گوش دهید وبگذارید احساساتش را بیان کند.به اوبگویید:«توهیچ تقصیری نداری پسرم، من کنارتم تا با هم حلش کنیم.» اطمینان ازحمایت شما، نخستین قدم برای شکستن سکوت اوست.
۲ همیشه لازم نیست واکنش نشان دهی
گاهی قلدرها ازواکنشهای هیجانی طرف مقابل،مثل گریه وعصبانیت،برای ادامه آزار استفاده میکنند.به فرزندتان یاد دهیدکه دربرابرتحریکهای جزئی،لازم نیست وارد بازی آنها شود.یک نفس عمیق،چهرهای آرام ودورشدن ازموقعیت میتواندکمککننده باشد.البته دربرابرآزارهای مداوم یا موقعیتهای خطرناک،بیاعتنایی کافی نیست وبایداز بزرگترها کمک گرفت.
۳محکم باش بدون اینکه دعوا کنی
درخانه یک نمایش کوچک ترتیب دهید؛شما نقش همکلاسی آزارگررا بازی کنید و فرزندتان پاسخ دادن را تمرین کند.به اویاددهید شانههایش را صاف نگه دارد،با صدایی آرام ومحکم حرف بزند ودرصورت احساس امنیت،نگاهش راازطرف مقابل ندزدد. جملهای مثل«ازاین رفتارت خوشم نمیاد،تمومش کن» میتواند مرزاو را روشن کند. هدف،دعواکردن نیست، بلکه دفاع ازخود بدون پرخاشگری است.
۴ کمک خواستن،آدمفروشی نیست
ترس ازبرچسب «خبرکش»ممکن است بچهها را به سکوت وادارکند.برای فرزندتان توضیح دهیدکه خبرچینی برای خراب کردن دیگران با کمک خواستن برای حفظ امنیت تفاوت دارد.اگرکسی تهدیدش میکند یا آزارش میدهد،گفتن ماجرا به معلم، مشاوریا مدیرمدرسه نشانه شجاعت است،نه ضعف. با هم تمرین کنیدکه چطوراتفاق را برای یک بزرگسال قابلاعتماد تعریف کند.
۵ دوستیها؛دیواردفاعی کودکان
تنهایی درحیاط مدرسه ممکن است احساس آسیبپذیری کودک را بیشترکند. او را تشویق کنید درزنگهای تفریح به جمع همکلاسیها بپیوندد ودوستیهای سالم بسازد. حتی یک یا دو دوست صمیمی میتوانند به او احساس همراهی و امنیت بدهند. مهارتهایی مثل سلام کردن، شروع گفتوگو و همکاری دربازی را درخانه تمرین کنید. البته مسئولیت متوقف کردن قلدری بردوش دوستان کودک نیست؛آنها هم بایدبدانند چه زمانی کمک بخواهند.
وقتی زنگ خطر به صدا درمیآید
اگرفرزندتان دچارافت تحصیلی، کابوسهای شبانه، دلدردهای مکرریا ترس ازمدرسه شد، موضوع را جدی بگیرید.بدون سرزنش با او صحبت کنید و ازطریق معلم و مدیریت مدرسه پیگیرماجرا شوید.درصورت نیاز،ازمشاورکمک بگیرید و تا تأمین امنیت کودک، پیگیری را ادامه دهید.ازدرگیری مستقیم با کودک آزارگریا خانوادهاش پرهیزکنید.قرار نیست فرزندمان را ازتمام توفانهای زندگی دورنگه داریم.کافی است به اویادبدهیم چگونه محکم بایستد، مرزهایش را بشناسد و بداند درروزهای سخت، آغوش ما همیشه پناهگاه اوست.