آریا بانو - خراسان / شهرت ازبیرون شبیه یک رؤیاست؛ دیدهشدن، محبوبیت، عکس گرفتن مردم با شما و شنیدن تشویقهای مداوم. اما آنچه ازبیرون جذاب به نظرمیرسد،گاهی ازدرون میتواند فشارروانی زیادی ایجاد کند. صحبتهای وُزینیا، دروازهبان تیم ملی فوتبال کیپورد درباره اینکه پس ازجام جهانی وافزایش شهرت،آرامش وحریم خصوصیاش را ازدست داده وزندگی قبل ازشهرت را ترجیح میدهد،نمونهای قابل تأمل ازهمین مسئله است.ازنگاه روانشناسی، افزایش ناگهانی توجه عمومی فقط جایگاه اجتماعی فرد را تغییرنمیدهد؛ بلکه میتواند احساس امنیت، کنترل وحتی هویت شخصی او را هم تحت تأثیرقراردهد.درمطلب امروزاین مسئله را ازنگاه روانشناختی بررسی کردیم.
آدمهای معروف هم به خلوت احتیاج دارند
یکی ازنیازهای مهم روانی انسان،داشتن فضایی شخصی و امن است؛جاییکه بتواند بدون اینکه زیرنگاه دیگران باشد،خودش باشد.وقتی فرد احساس کند هربارکه از خانه بیرون میرود ممکن است کسی ازاوعکس بگیرد،فیلمبرداری کند یا درباره زندگیاش مورد قضاوت قرارگیرد، ممکن است احساس کند دیگرکنترل کافی بر زندگی روزمرهاش ندارد. این وضعیت درطولانیمدت میتواند با افزایش استرس و خستگی روانی همراه شود.
جایی برای مشهورها نیست
ما معمولاً زمانی احساس آرامش بیشتری داریم که بتوانیم درباره زمان، مکان و نحوه ارتباطمان با دیگران تصمیم بگیریم. اما فرد مشهورممکن است ناگهان با درخواستهای مداوم دیگران مواجه شود.حتی یک اتفاق ظاهراً ساده مثل رفتن به رستوران میتواند به موقعیتی تبدیل شودکه فرد مجبورباشد دائماً مراقب اطراف خود باشد. این تغییرمیتواند احساس آزادی را کاهش دهد.
توجه دیگران همیشه هم خوشایند نیست
بسیاری ازما تصورمیکنیم اگردیگران ما را دوست داشته باشند، حتماً احساس خوشبختی بیشتری خواهیم کرد،اما توجه اجتماعی زمانی لذتبخش است که فرد بتواند آن را مدیریت کند.اگرمیزان توجه ازظرفیت روانی فرد بیشترشود،چیزی که زمانی لذتبخش بوده میتواند به منبع فشارتبدیل شود.به همین دلیل، ممکن است فردی همزمان ازموفقیت خود خوشحال باشد اما ازپیامدهای آن احساس خستگی کند.
دلم برای آرامش گذشته تنگ میشود
وقتی شرایط زندگی بهسرعت تغییرمیکند،ذهن انسان معمولاً گذشته را با حال مقایسه میکند. زندگی قبلی شاید مشکلات خودش راداشته،اما مزیتی داشته که اکنون کمتر وجود دارد:آزادی درانجام کارهای ساده و روزمره. بنابراین گفتن اینکه «زندگی قبلی را انتخاب میکنم» لزوماً به معنای پشیمانی ازموفقیت نیست؛ میتواند بیانگردلتنگی برای آرامش، اختیار و حریم شخصی باشد.
راهحل، ایجاد مرز است
ازنظر روانشناختی، یکی ازمهارتهای مهم برای افراد مشهور، یادگیری مرزبندی است؛یعنی مشخص کردن اینکه چه بخشهایی اززندگی عمومی و چه بخشهایی خصوصی باقی بماند. داشتن زمانهای بدون رسانه، محدود کردن دسترسی دیگران، کمک گرفتن ازاطرافیان و داشتن یک فضای امن برای استراحت میتواند فشار روانی را کمترکند.
زندگی بعد از محبوبیت
شهرت میتواند فرصتهای بزرگی ایجاد کند، اما همزمان هزینههایی هم دارد که همیشه دیده نمیشوند.ازدست دادن حریم خصوصی، کاهش احساس کنترل و ناتوانی درانجام سادهترین فعالیتهای روزمره بدون جلب توجه، میتواند برای هر انسانی فرساینده باشد. شاید مهمترین نکته روانشناختی این باشد که موفقیت نباید به قیمت از دست دادن آرامش تمام شود. انسان، حتی وقتی میلیونها نفر او را میشناسند، همچنان به خلوت، امنیت، مرزهای شخصی و لحظاتی نیاز دارد که فقط متعلق به خودش باشد.
نویسنده: زهرا عیدگاهی | کارشناسی ارشد روانشناسی شخصیت