آریا بانو - سلامت نیوز / چای سیاه بهتر است یا سبز؟ روزانه چند فنجان چای بنوشیم و دمای مناسب آن چقدر است؟ متخصصان با استناد به یافته‌های یک مطالعه گسترده، چهار نکته را برای بهره‌مندی از فواید احتمالی چای در حفظ سلامت قلب و عروق توصیه می‌کنند.
چه چای ماچا را برای افزایش انرژی صبحگاهی ترجیح دهید و چه چای بابونه را برای آرامش پیش از خواب، چای بخش جدایی‌ناپذیر برنامه روزانه بسیاری از افراد است. خبر خوب اینکه پژوهش‌ها نشان می‌دهند نوشیدن چای می‌تواند به حفظ سلامت قلب و عروق نیز کمک کند. با این حال، نوع چای، زمان مصرف و مقدار نوشیدن آن می‌تواند در میزان بهره‌مندی از این فواید تأثیرگذار باشد. اما سالم‌ترین روش نوشیدن چای چیست؟
چرا سلامت عروق برای قلب اهمیت دارد؟
دکتر ویلیام شوتزه، جراح عروق و معاون انجمن جراحی عروق، برای توضیح اهمیت سلامت رگ‌ها می‌گوید: «اگر سیاهرگ‌ها و سرخرگ‌ها را به بزرگراه‌ها یا رودخانه‌ها تشبیه کنیم، هرگونه ترافیک، عملیات راه‌سازی یا ایجاد مانع در مسیر جریان آب می‌تواند مشکل‌ساز شود.»
بیماری‌های عروقی تشخیص‌داده‌نشده یا درمان‌نشده ممکن است پیامدهای جدی و حتی تهدیدکننده زندگی، مانند حمله قلبی، سکته مغزی، آمبولی ریه یا حتی از دست دادن اندام‌ها داشته باشند. البته بسیاری از بیماری‌های عروقی، به‌ویژه در صورت مراجعه به متخصص جراحی عروق، قابل درمان هستند و در موارد زیادی می‌توان بدون جراحی آن‌ها را مدیریت کرد.
بیماری‌های عروقی به مجموعه‌ای از اختلالات گفته می‌شود که با کاهش جریان خون، عملکرد طبیعی بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهند. به گفته شوتزه، حدود ۴۰ میلیون نفر در آمریکا به نوعی بیماری عروقی مبتلا هستند، اما بسیاری از آن‌ها حتی با بیماری‌های شایعی مانند بیماری عروق محیطی، بیماری شریان کاروتید و آنوریسم آئورت شکمی آشنایی ندارند.
شوتزه توضیح می‌دهد که بیماری‌های عروقی اغلب در اثر تجمع پلاک، کلسترول یا سایر مواد در رگ‌های خونی ایجاد می‌شوند؛ تجمعی که می‌تواند باعث تنگی یا انسداد جریان خون شود.
عوامل زیر نیز خطر ابتلا به این بیماری‌ها را افزایش می‌دهند:
دیابت
چاقی
سیگار کشیدن
فشار خون بالا یا کلسترول بالا
افزایش سن
یافته‌های جدید درباره تأثیر چای بر سلامت قلب و عروق
در مطالعه‌ای که در مجله پزشکی داخلی (Journal of Internal Medicine) منتشر شده است، پژوهشگران وضعیت سلامت نزدیک به ۴۸۶ هزار بزرگسال چینی را به‌طور میانگین به مدت ۹ سال بررسی کردند.
نتایج نشان داد افرادی که به‌طور منظم چای می‌نوشیدند، در مقایسه با کسانی که چای مصرف نمی‌کردند، ۱۱ درصد کمتر در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های عروقی قرار داشتند.
همچنین مشخص شد در میان افرادی که به‌صورت هفتگی چای می‌نوشیدند، مصرف روزانه ۶ تا ۸ فنجان با کمترین خطر بیماری‌های عروقی همراه بود. چای سیاه نیز در مقایسه با چای سبز، ارتباط پایدارتر و گسترده‌تری با کاهش خطر انواع بیماری‌های عروقی نشان داد.
اما چه ترکیباتی در چای می‌توانند چنین اثری داشته باشند؟
ارین دافی استوکس، متخصص طب طبیعی، توضیح می‌دهد: «چای از برگ‌های گیاه کاملیا سیننسیس تهیه می‌شود. برگ‌های این گیاه حاوی مقدار زیادی پلی‌فنول، به‌ویژه فلاونوئیدها هستند که کاتچین‌ها یکی از مهم‌ترین آن‌ها محسوب می‌شوند. کاتچین‌ها به دلیل نقش حمایتی خود در حفظ سلامت عروق شناخته شده‌اند.»
لیا مورنان، متخصص تغذیه، نیز احتمال دیگری را مطرح می‌کند. به گفته او، افرادی که به‌طور منظم چای می‌نوشند ممکن است عادت‌های سالم‌تری نیز داشته باشند؛ برای مثال، فعالیت بدنی بیشتری انجام دهند یا در انتخاب مواد غذایی وعده‌های خود تعادل بیشتری را رعایت کنند. این رفتارها نیز به حفظ سلامت قلب کمک می‌کنند.
چهار توصیه متخصصان برای نوشیدن چای و محافظت از قلب
اگر می‌خواهید عادت چای نوشیدن خود را به فرصتی برای حمایت از سلامت قلب و عروق تبدیل کنید، متخصصان چهار توصیه زیر را مطرح می‌کنند:
۱. در مصرف چای تعادل را رعایت کنید
آیا برای بهره‌مندی از فواید چای باید روزانه ۶ تا ۸ فنجان از آن بنوشید؟ لزوماً خیر.
استوکس می‌گوید: «اگرچه در مطالعه، بیشترین میزان فواید در افرادی مشاهده شد که چای بیشتری مصرف می‌کردند، نوشیدن روزانه ۲ تا ۳ فنجان چای سیاه یا سبز نیز می‌تواند مفید باشد.»
۲. چای سیاه و سبز را در برنامه خود بگنجانید
هر دو نوع چای سیاه و سبز با کاهش خطر بیماری‌های عروقی ارتباط داشته‌اند، اما چای سیاه در انواع بیشتری از بیماری‌های عروق خونی، ارتباط پایدارتری با کاهش خطر نشان داده است.
به گفته شوتزه، برگ‌های چای سیاه پیش از خشک شدن در معرض هوا قرار می‌گیرند و تیره‌تر می‌شوند. این فرایند باعث ایجاد ترکیبات طبیعی متفاوتی می‌شود که ممکن است اثرات خاص خود را بر عروق خونی داشته باشند.
با این حال، او تأکید می‌کند که برای توصیه قطعی یکی از این دو نوع چای به‌جای دیگری، به پژوهش‌های بیشتری نیاز است؛ بنابراین می‌توانید از هر دو نوع چای استفاده کنید.
۳. چای را در دمای مناسب بنوشید
اگر هنگام آماده کردن چای هیچ‌گاه به دمای آب توجه نمی‌کنید، بهتر است این عادت را تغییر دهید.
استوکس می‌گوید نوشیدن چای در دمایی که بیش از حد داغ و سوزاننده نباشد، یکی از عادت‌هایی بوده که در مطالعه با کاهش خطر بیماری‌های عروقی ارتباط داشته است.
البته دمای مناسب دم کردن چای به نوع آن بستگی دارد. به گفته این متخصص:
چای سبز به آب جوش حساس است و بهتر است در دمای حدود ۷۱ تا ۸۵ درجه سانتی‌گراد دم شود.
چای سیاه را می‌توان با آب نزدیک به نقطه جوش، حدود ۹۳ درجه سانتی‌گراد، آماده کرد.
همچنین توصیه می‌شود پیش از نوشیدن، اجازه دهید چای سیاه و سبز کمی خنک شوند.
۴. چای را بیش از حد دم نکنید
ممکن است عادت داشته باشید کیسه چای را داخل فنجان بیندازید و برای مدت طولانی همان‌جا رها کنید؛ اما مدت زمان دم کشیدن چای نیز اهمیت دارد.
استوکس توصیه می‌کند چای را بیش از زمان استاندارد دم نکنید، زیرا طولانی‌تر شدن این زمان لزوماً به معنای افزایش فواید آن نیست.
به گفته او، بهتر است :
چای سبز را ۲ تا ۳ دقیقه دم کنید.
چای سیاه را ۳ تا ۴ دقیقه دم کنید.
دم کشیدن بیش از حد ممکن است باعث کاهش کیفیت و تخریب برخی ترکیبات مفید موجود در برگ‌های چای شود.
چگونه چای را برای سلامت قلب بنوشیم؟
دوستداران چای می‌توانند از این خبر خوشحال باشند که نوشیدن این نوشیدنی محبوب، علاوه بر ایجاد حس آرامش و لذت، ممکن است فوایدی نیز برای سلامت بدن داشته باشد.
برای بهره‌مندی بهتر از خواص چای، می‌توانید مصرف متعادل چای سیاه یا سبز، رعایت دمای مناسب آب، خنک کردن چای پیش از نوشیدن و پرهیز از دم کردن طولانی‌مدت آن را در نظر بگیرید.