آریا بانو

آخرين مطالب

دردناک مثل مهاجرت مقالات

دردناک مثل مهاجرت
  بزرگنمايي:

آریا بانو - ایسنا / پروین سلاجقه معتقد است بسیاری از آثار ادبی که در کانون‌های مهاجرت نوشته می‌شوند، آثار قوی‌ و خیلی خوبی هستند. او در عین حال به دردناک بودن کتاب‌هایی که در زمینه ادبیات مهاجرت نوشته شده‌اند، اشاره می‌کند.
این داستان‌نویس و شاعر درخصوص نمود مهاجرت در ادبیات، و تغییر در شیوه نگاه نویسندگان و شاعران به مقوله مهاجرت در آثار ادبی اظهار کرد: من از منظر کشور خودمان صحبت می‌کنم، اما این مقوله خیلی کلی است. وقتی به کشورهای مهاجرپذیر نگاه می‌کنیم، می‌بینیم خیلی از ملیت‌هایی که از وضعیت کشور خودشان راضی نیستند و می‌خواهند به کشورهای دیگری بروند تا وضعیت بهتری پیدا کنند، در آن‌جا دور هم جمع می‌شوند و گونه‌ای ادبیات دور از وطن را پدید می‌آورند، کشورهایی مانند: هند، افغانستان، سوریه، لبنان، ایران، چین و همه کشورهایی که با مقوله مهاجرت سروکار دارند. بنابراین در ادبیات جهان، ژانری به نام ژانر مهاجرت داریم. و ادبیات مهاجرت روزبه‌روز در جهان تنومندتر می‌شود.
او سپس به تاثیر مقوله مهاجرت در ادبیات ایران پرداخت و بیان کرد: با توجه به تجربه‌هایی که در دوره معاصر در کشورمان داریم، به واقع می‌بینیم که سرنوشت ادبیات نوین ایران با مهاجرت گره خورده و اولین اتفاق‌هایی که در زمینه چالش‌های سنت و مدرنیته در ادبیات معاصر ما افتاده، با مهاجرت شروع شده است. در حوالی سال‌های نزدیک یا قرین به جنبش مشروطه و پس از آن، کسانی از سرزمین ما که در آغاز، بیشتر از تاجرین، تحصیل‌کرده‌ها یا طبقات بالای اجتماع بودند، به کشورهای دیگر مهاجرت کردند - مثلا به استانبول، قفقاز و کشورهای اطراف ایران - و در آن‌جا کانون‌های ادبیات مهاجرت را ایجاد می‌کردند و همچنین در کشورهای اروپایی. بنابراین می‌بینیم اولین کتاب‌هایی که در سرنوشت ادبیات داستانی نوین ایران تاثیر مهمی داشته‌اند، در همان ‌کشورها نوشته شده و به ایران راه یافته‌اند؛ مخصوصا کتاب‌هایی مثل «کتاب احمد» طالبوف یا «سیاحت‌نامه ابراهیم بیک» زین‌العابدین مراغه‌ای، آثاری که نطفه‌ موجودیت‌شان در کانون‌های مهاجرت بسته شده و در همان سرزمین‌های بیگانه خلق شدند و فرم امروزی ادبیات داستانی ما را خیلی تحت تاثیر قرار دادند و در نتیجه این تاثیرات، ژانری به نام ادبیات داستانی مدرن در ایران شکل گرفت و پس از آن با محمدعلی جمالزاده و صادق هدایت و دیگران ادامه یافت و امروز هم ادامه دارد.
این نویسنده همچنین با بیان این‌که یک رابطه ناگسستنی بین ادبیات مهاجرت و سرنوشت ادبیات ایران به ویژه ادبیات داستانی وجود دارد، گفت: این درخت در حال تنومندتر شدن است؛ یعنی با رفتن تعداد زیادی از مردم به کشورهای دیگر - از نسل اول تا سوم - ادبیات مهاجرت پدید آمده و به هر شکلی تولید می‌شود و افراد آثارشان در این زمینه را چاپ می‌کنند.
سلاجقه سپس در پاسخ به پرسشی درخصوص تاثیرات دوطرفه و در واقع تاثیر ادبیات بر مهاجرت نیز اظهار کرد: این تاثیرات تا حدود زیادی قابل مشاهده است. امروز می‌بینیم که نویسندگانی از کشورهای مختلف از جمله کشور ما به آکادمی‌ها یا کانون‌هایی که در کشورهای مختلف، مثلا امریکا وجود دارد، وارد می‌شوند و تحت حمایت این آکادمی‌ها، به طور حرفه‌ای به نوشتار خلاق می‌پردازند. در همین سال‌های اخیر، تعداد زیادی از نویسندگان ما که موفق یا نیمه‌موفق بودند، از همین طریق به خارج از کشور رفتند و کتاب نوشتند، که بیشتر این کتاب‌ها هم به زبان فارسی است و در درونمایه داستان‌های‌شان مسائل کشور اصلی یا نوع مشکلات یا تعامل‌شان را با فرهنگ‌های دیگر به تصویر می‌کشند که در کل پدیده یا ترامای مهاجرت را نیز شامل می‌شود. علاوه‌بر این کتابی مثل «لولیتاخوانی در تهران» از آذر نفیسی بست‌سلر می‌شود و بدون تردید تاثیرگذار است؛ البته ما بیشتر از ادبیات جهان تاثیر می‌گیریم.
این منتقد ادبی ادامه داد: با توجه به بروز پدیده جهانی‌شدن در سبک زندگی، نوع تفکر، حقوق اجتماعی و ... انسان‌ها اکنون به این سمت می‌روند که مرزها را از بین ببرند و زبان به زبان انسان جهانی تبدیل شود و ادبیات هم تابعی از این قضیه است.
او در ادامه مهاجرت را پدیده‌ای دردناک و همراه با آسیب‌های روحی عمیق دانست و گفت: کنده‌شدن از یک سرزمین و ریشه‌زدن در سرزمین دیگر، ساده نیست و این خود برای ادبیات تولید موضوع می‌کند. من در مجموعه داستان «برفابه‌ها» چند داستان با موضوع مهاجرت و آسیب‌های آن دارم.
پروین سلاجقه همچنین بیان کرد: در آثار نویسندگانی که در خارج از ایران هستند - به خصوص از نسل اول و دوم - بدون تردید رگه‌هایی قوی از آسیب‌ها یا حسن‌های مهاجرت را می‌بینیم اما شاید تاثیرپذیری نسل سوم و نسل‌های بعدی از محیط آن‌جا بیشتر باشد.
این داستان‌نویس در ادامه و در پاسخ به پرسشی در خصوص مضامین و پایان‌بندی‌ها در ادبیات مهاجرت گفت: من کاری به پایان‌بندی‌ها ندارم اما مقوله مهاجرت، مقوله دردناکی است. برای مثال میلان کوندرا در رمان «جهالت»، آسیب‌های مهاجرت را در سطح کلان مطرح می‌کند. بنابراین، مهاجرت فقط مسئله ما نیست، مهاجرت به هر حال اتفاق و پدیده دردناکی است. حتی اگر با بهترین وقایع هم روبه‌رو باشید، باز هم همیشه یک چیز غایب است. اما این‌که پایان داستان چطور باشد، خیلی مهم نیست. ادبیات مهاجرت، حتی اگر در پایان هم خیلی خوب باشد، ولی در طول کتاب به دردهای مهاجرت می‌پردازد.
او «هم‌نوایی شبانه ارکستر چوب‌ها» را از دیگر آثار برگزیده ادبیات مهاجرت معرفی و بیان کرد: آسیب‌های مهاجرت را در این اثر می‌بینیم که پایان خوبی هم ندارد. اما این آثار ممکن است گاهی پایان خوشی هم داشته باشند ولی در هر صورت مهاجرت مسائل خودش را دارد. حتی فرد ممکن است به لحاظ سطح زندگی، وضع بهتری داشته باشد اما چیزی مثل حضور سرزمین و مادر غایب است؛ در زندگی عینی یک مهاجر، چیزی غایب است که همیشه در ذهن او حضور جدی دارد. 
پروین سلاجقه در پایان گفت: من فکر می‌کنم حتی خیلی از آثار خوب در کانون‌های مهاجرت نوشته می‌شوند تا کانون‌های اصلی و این خیلی جالب است که حتی بعضا به دست ما نمی‌رسند. خوشبختانه، در کشور ما در این زمینه، اتفاقات خوبی می‌افتد. مثلا، جایزه «مهرگان» اولین جایزه‌ای است که بخشی از جایزه را به ادبیات مهاجرت در خارج از کشور اختصاص داده است. من گاهی در سفرهایم به برخی از کشورها، با آثاری در ژانر ادبیات مهاجرت روبه‌رو می‌شوم که شگفت‌آورند؛ هم در شعر و هم در داستان. آثاری قوی و خوش‌ساخت. شاید دلیلش این باشد که نویسندگان جدی ما در آن‌جا به سرچشمه‌های اصلی تکنیک‌های داستان‌نویسی مدرن نزدیک‌ترند و تجربه‌ زیسته بینافرهنگی هم پشتوانه خوبی است برای بهتر نوشتن. 

لینک کوتاه:
https://www.aryabanoo.ir/Fa/News/683787/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

دستور تهیه کباب تابه ای رژیمی ، خوشمزه و آبدار

چهره‌ها/ نیکی کریمی با شال گل گلی

«ماشینم را بران» بهترین فیلم حلقه منتقدان فیلم نیویورک شد

چهره‌ها/ فرشته حسینی و کلاه جدیدش

رونمایی از اولین تیزر فصل دوم «نوار زرد»

چهره‌ها/ نگاه رمانتیک و عاشقانه بهاره رهنما

کیهان، خانه سینما را به دفاع از ابتذال متهم کرد

چهره ها/ نیوشا ضیغمی در حال چلوندن دخترش لنا

روایت‌های روز‌های کرونایی کادر درمان در سریال «اپیدمی»

ده سریال برتر سال به انتخاب مجله تایم

12 فیلم کره‌ای که در سینمای جهان تحسین شده اند

واکنش نعیمه نظام دوست به شایعه ازدواجش با عمو پورنگ

کشف 697 کالای قاچاق به ارزشی بالغ بر 23 میلیارد ریال

اضافه شدن 98 رده سلولی و نمونه بافتی به کلکسیون‌ بانک سلول‌های انسانی و جانوری

10 سیاره کاملا شبیه به زمین با امکان حیات بیگانه

کاهش ارتفاع ایستگاه فضایی بین‌المللی برای رفع خطر

صلاح مصمم و آماده برای دبل رکورد

واکنش مورینیو به شکست سنگین آاس‌رم

پیروزی مهمی بود

اعتراض سپاهانی‌ها به اشتباهات داوری

واکنش حامد لک به صحنه جنجالی دربی

باشگاه دباغی ورزشی استقلال!

اگر قایدی و نوراللهی در دربی بودند...!

تنها نکته مثبت دربی 97

60 میلیون ایرانی فوتبال نمی‌فهمند فقط گل‎‌محمدی می‌فهمد؟!

وضعیت بد ستاره پرسپولیس هنگام ترک ورزشگاه

پرسولیس در لیگ به استقلال نمی‌بازد

هیاهویی برای هیچ!

خارجی‌های استقلال همچنان ناکام در گلزنی!

برنامه بازی‌های مهم امروز 14 آذر

انقلاب کی‌روش در مصر جواب داد

عربشاهی: بازی کردن با یک مهاجم برای پرسپولیس در دربی اشتباه است

سرپرست سپاهان: منتظر پاسخ کمیته داوران هستیم

واکنش آلومینیوم اراک به تغییر داور بازی با تراکتور

نوشاد در جایگاه خودش نیست

مهدی طارمی: باور نکردنی بود!

داوری دربی عالی بود

تاثیر خویشاوندی در سبک نوشتاری/ تحقیق دانشگاه ایرلندی درباره آثار ادبی خواهران برونته

درخشش کانون کتابخوانی دانشگاه گلستان در جشنواره رویش

شعر خوانی سید علی صالحی/ با رویاهامان چه می‌کنید!

7 تمرین موثر برای رفع چروک‌های صورت در 12دقیقه

طرز تهیه جوجه کباب رژیمی با سس ماست

«حال من» کاری شنیدنی از ایهام بند

موزیک ویدئوی زیبای "شالیزار" از راغب

گرشا رضایی خواننده سریال «اپیدمی» شد

حمیدرضا نوربخش: طبقه‌ی متوسط جامعه، بدنه‌ی کارمند و دانشجو امکان کنسرت رفتن ندارند

دستور رئیسی به استاندار تهران درباره آلودگی هوا

پاسخ به چند پرسش در مورد سویه اُمیکرون

زالی: تلاش کنید مردم دز سوم واکسن را بزنند

مردانی: واکسن بزنید تا «اومیکرون» نگیرید