آریا بانو - جام جهانی فوتبال فقط بزرگترین تورنمنت فوتبال نیست، بلکه یکی از قدرتمندترین ماشینهای پولسازی در ورزش جهان است.
به گزارش خبرفوری، فیفا در پنج دوره اخیر، درآمدش را از ۳.۶۴ میلیارد دلار (آلمان ۲۰۰۶) به ۷.۵۷ میلیارد دلار (قطر ۲۰۲۲) رسانده است. بین ۷۹ تا ۸۷ درصد این درآمد فقط از خود جام جهانی میآید، نه مسابقات باشگاهی یا جوانان. فیفا اساسا یک محصول دارد: یک رویداد هر چهار سال یک بار.
درآمد فیفا از چهار بخش اصلی میآید: حقوق پخش، اسپانسری، بلیت و مهماننوازی و قراردادهای تجاری. حقوق پخش از همه مهمتر است. در چرخه قطر ۲۰۲۲، فیفا ۴.۶۴ میلیارد دلار فقط از حقوق پخش درآمد داشت که ۶۱ درصد کل درآمد چهارساله بود. شبکهها این مبلغ را میپردازند چون جام جهانی یکی از آخرین رویدادهایی است که مردم اصرار دارند زنده ببینند. فینال ۲۰۲۲ حدود ۱.۵ میلیارد بیننده داشت؛ تقریبا یکپنجم جمعیت جهان.
در آمریکا، فاکس اسپورتس ۴۲۵ میلیون دلار برای حقوق انگلیسیزبان تورنمنتهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ پرداخت. در بریتانیا، BBC و ITV حدود ۱۰۰ میلیون دلار به ازای هر تورنمنت میپردازند. جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکا برگزار میشود و تیمها از ۳۲ به ۴۸ تیم افزایش یافتهاند. تعداد مسابقات از ۶۴ به ۱۰۴ رسیده (افزایش ۶۲.۵ درصدی) حقوق بسته انگلیسی و اسپانیایی در آمریکا برای ۲۰۲۶ حدود ۱.۱ میلیارد دلار ارزش دارد.
بیشتر بخوانید:
اقتصاددانی که قهرمان سه دوره جامجهانی قبل را درست پیشبینی کرد | او قهرمان امسال را معرفی کرد
آیا جامجهانی امسال سیاسیترین جام جهانی ادوار است؟
از هواپیمای غسل تعمید داده شده تا کاروان موتوری عظیم | روشهای عجیب و غریب بدرقه تیمها به جام جهانی
اسپانسری دومین منبع درآمد فیفاست. برای قطر ۲۰۲۲، هفت اسپانسر سطح اول وجود داشت: آدیداس، کوکاکولا، واندا، هیوندای/کیا، قطر ایرویز، ویزا و قطر انرژی. برای ۲۰۲۶، این سطح به هشت تیم افزایش یافته و لنوو، آرامکو و ADI PredictStreet اضافه شدهاند. بلیت و مهماننوازی نیز در چرخه قطر ۷۱۲ میلیون دلار تولید کرد. برای ۲۰۲۶، بستههای اولیه مهماننوازی بیش از ۷۰,۰۰۰ دلار دیده شده است.
هزینه میزبانان نجومی است. آلمان ۲۰۰۶ حدود ۴ میلیارد دلار هزینه کرد. قطر ۲۲۰ میلیارد دلار گزارش شده است. برخلاف فیفا، کشورهای میزبان تضمینی برای برگشت پول خود ندارند. میزبانی کمتر در مورد سود مستقیم و بیشتر درباره تصویر، پرستیژ و قدرت نرم است.
فیفا به باشگاهها از طریق برنامه مزایای باشگاهی غرامت میدهد. برای ۲۰۱۰، ۴۰ میلیون دلار توزیع شد. برای ۲۰۲۶، این رقم ۳۵۵ میلیون دلار توافق شده است. جایزه نقدی تورنمنت نیز به فدراسیونهای ملی میرود: از ۲۶۶ میلیون دلار در ۲۰۰۶ به ۴۴۰ میلیون دلار در ۲۰۲۲. صرفاً صعود به هر فدراسیون ۹ میلیون دلار داد. برندگان آرژانتین ۴۲ میلیون دلار دریافت کردند.
علاوه بر اینها، شرکتهای شرطبندی، خطوط هوایی، تولیدکنندگان لباس، شرکتهای پرداخت و تولیدکنندگان محتوا نیز سودهای کلانی میبرند. جام جهانی هر چهار سال یک بار، به مدت یک ماه، تمام یک اکوسیستم جهانی را به یک تورنمنت واحد خیره میکند – و افراد زیادی پول زیادی از آن به دست میآورند.