آریا بانو - مهر/ سریال «اعتراف میکنم» به تهیهکنندگی رضا فتحاللهیپور و نیما حسنینسب، در قالبی جنایی و پلیسی به بازخوانی پروندههایی میپردازد که در گذشته به نتیجه نرسیدهاند و حالا با نگاهی دوباره مورد بررسی قرار میگیرند. این سریال که کارگردان های مختلف اپیزودهای آن را ساخته اند در شبکه نمایش خانگی عرضه می شود.
جبار آذین منتقد سینما درباره سریال «اعتراف میکنم» و ساختار آن به خبرنگار مهر بیان کرد: ژانر جنایی با زیرمجموعههای مختلفی که دارد، یکی از جذابترین و پرمخاطبترین گونههای هنری در جهان محسوب میشود. سالهاست که در سینما و تلویزیون ما نیز تلاشهای مختلفی صورت گرفته تا اینگونه آثار ساخته شود و چندین سال است که سریالهای پلیسی - امنیتی مخاطبان خودشان را پیدا کرده اند، اما هنوز هم نتوانستهاند به عنوان یک جریان پویا، مستقل، مستمر و تعیینکننده در بازار سینما و تلویزیون ایران جلوهگری کنند.
وی علت این امر را کماعتنایی مدیران فرهنگی و هنری دانست و درباره هزینه بالای تولید این آثار اظهار کرد: علاوه بر کمتوجهی متولیان فرهنگی، ۲ مسئله خیلی مهمتر هم وجود دارد؛ اینکه بخشی از این آثار هزینههای تولید بالایی دارند و غیر از برخی نهادها و سازمانهای مرتبط با ساخت این نوع محصولات، دیگران کمتر وارد این عرصه میشوند.
اغلب آثار پلیسی ترویج خشم، جنایت و خیانت هستند
این منتقد پرداختن به خشم و خشونت را یکی از نکات مهمی دانست که میتواند به نقطه قوت یا ضعف تولیدات پلیسی تبدیل شود و ادامه داد: نکته مهمتری که میتواند به پاشنه آشیل تولیدات پلیسی تبدیل شود، شیوه نمایش و روایت خشونت در این آثار است. ما در تعدادی از این آثار پلیسی شاهد صحنههای قتل و جنایت در فجیعترین شکلش هستیم. در حالی که اگر این موضوع هنرمندانه و درست مورد استفاده قرار بگیرد و صحنههای خشونت با نگاه حرفهای تولید شود، میتواند مخاطب را با خودش همراه کند.
آذین با اشاره به مسیری که شبکه نمایش خانگی در تولید آثار پلیسی و جنایی طی کرده است، گفت: شبکه خانگی مسیری را طی میکند که هنرمندان خوب، توانا و کمتر دیدهشده در این فضا کار میکنند و تولیداتی را به نمایش میگذارند که میتواند مخاطب را با نوآوریها در تکنیک، فرم، ساختار و روایت آثار پلیسی و جنایی همراه کند. این اتفاق میتواند نقطه قوت باشد البته تا جایی که به سمت بدآموزی و تخریب فرهنگ جامعه حرکت نکند. به نظرم سریال «اعتراف میکنم» از این دسته آثار است.
وی درباره تفاوت «اعتراف میکنم» با دیگر آثار پلیسی شبکه خانگی توضیح داد: همانگونه که اشاره کردم، به رغم اینکه چندین سریال در شبکه خانگی در ژانر پلیسی ساخته شده است، اما اغلب این آثار، ترویج آگاهانه یا ناآگاهانه خشم، جنایت، خیانت و … هستند. اما «اعتراف میکنم» هدفمند و در مسیر متفاوتی حرکت میکند. حتی نگاه تجربهگرای آن به آثار مشابه خارجی نیز با توجه به فرهنگ و ساختار فکری جامعه ایران بوده تا سریالی ساخته شود که بتواند ضمن حفظ جذابیتها و مضامین ساختاری و محتوایی آثار مشابه خارجی، حرفهایی برای مردم و تماشاگران ایرانی داشته باشد. کمتر اثری سراغ داریم که ضمن حفظ جذابیت، از بدآموزی و خشونت هم پرهیز کند و با تکیه به همین مسائل، به جای جذابیتهای ساختاری و محتوایی حرکت کند.
آذین با اشاره به یک امتیاز مهم این سریال بیان کرد: سریال از یک لوکیشن محدود برای بازگویی داستانهای فراوان استفاده کرده است، به صورتی که بتواند ضمن روایتهای مختلف و رعایت جنبههای درام و دراماتیک ماجراها، مخاطب را جذب کند و هم در ساختار و هم در مضمون و محتوا حرفهای جدیدی برای گفتن داشته باشد. این روند در میان انبوه سریالهایی که بیملاحظه فقط به خشم و خشونت میپردازند و صحنههای فجیع را تصویر میکنند و مخاطب را از تماشای سریالها منصرف میکنند، یک اتفاق مثبت و قابل توجه است.
وی توجه به مضامین تازه را امتیاز دیگری برای «اعتراف میکنم» دانست و گفت: امتیاز دیگر «اعتراف میکنم» بازخوانی و بازگشایی پروندههای مختومهای است که در گذشته به نتایج کاملی نرسیدهاند، ولی با تلاش نیروهای خبره کارآگاهی بررسی میشوند. تماشاگر به دنبال این است که اگر مشابه این اتفاقات در گذشته رخ داده و اگر جنایتی صورت گرفته و قاتل پیدا نشده و به مجازات نرسیده است، در این سریال به نتیجه برسد و عامل خاطی و جنایتکار و هر کسی که مسبب بدی و شر است، شناسایی و معرفی شود.
این منتقد سینما اضافه کرد: این تلاشی است در راستای ارائه محتواهای تازه و آن هم در موقعیتی که شاید در نگاه اول تصور شود ما با یک فضای تئاتری در این سریال روبهرو هستیم چون با اثری تکلوکیشن مواجه هستیم و بیشتر برخوردها از طریق دیالوگ صورت میگیرد. اما همین هم با استفاده بهینه از تصویرسازی گویا و رسا، هنری و سینمایی شده است.
بازنگری در تولید آثار جنایی
به گفته آذین، بازنگری در پروندهها و نحوه روایت آنها میتواند مخاطب را با داستان همراه کند. به همین دلیل است که وقتی که این پروندهها دوباره بازنگری میشوند، مخاطب جذب و پیگیر ماجراها میشود چون بازگشایی داستانهای فرعی و اصلی در یک مسیر منسجم و در روایتی که روی آن دقیق کار شده است، اتفاق میافتد.
وی اضافه کرد: همه اینها نشاندهنده این است که ما با یک بازنگری جدی در تولید آثار جنایی روبهرو هستیم و همین مسئله باعث شده مخاطبان آثار شبکه خانگی، بهویژه تولیدات پلیسی، با خیال راحت با خانواده بنشینند و بدون اینکه دچار دلزدگی و ناراحتی باشند، قصه گوش کنند، با شخصیتها همذاتپنداری کنند و به نوعی شاهد مبارزه خیر و شر و غلبه خوبی بر بدی و فساد باشند.
این منتقد درباره دیگر بخش های سریال عنوان کرد: جذابیت در ساختار هنری و در محتوای این سریال هم مسیر هدفمندی را طی میکند که در امتیازاتی مثل داشتن فیلمنامه خوب، کارگردانی حسابشده و حرفهای و انتخاب بازیگران و بازیهای خوب و همچنین فضاسازیها، موقعیتنماییها و استفاده از موسیقی مناسب خودش را نشان میدهد و همه این موارد «اعتراف میکنم» را قابل تماشا و دیدنی میکند.
وی ادامه داد: یک نکته مثبت دیگر این سریال ساختار اپیزودیک آن است که به تنهایی عامل جذابیت است چون مخاطب با داستانها و بازیگران متنوع روبرو است و شخصیتهای مختلف با داستانهای متفاوت روایت و بازگویی میشوند و این برای مخاطب کشش و انگیزه فراوانی برای دنبال کردن سریال به همراه دارد. در واقع این سبک از سریالسازی خودش یک نوع فیلم سینمایی کامل است که با همه ویژگیهایش تولید شده و مخاطب را با داستانسازی مناسب و پرداخت موضوعهای مختلف روبهرو میکند.
آذین در پایان درباره نقش پررنگ بازیگران زن در این سریال که از فیلم نت پخش می شود، عنوان کرد: در اغلب سریالهای پلیسی، با یک یا دو شخصیت مرد در قالب کارآگاه و دستیار روبهرو هستیم که ماجراها حول محور آنها میچرخد، اما در سریال «اعتراف میکنم» قصه فرق کرده و وسیعتر شده است. این سریال برخلاف موردهای مشابه، مردمحور نیست و زنها به عنوان شخصیتهایی که اتفاقاً نقش تعیینکننده در حل پروندههای ناتمام دارند دیده میشوند و این نشاندهنده نقش تأثیرگذار خانمها در آثار پلیسی است و اینکه آنها هم با توجه به تواناییها و موقعیتهایی که دارند، میتوانند به عنوان شخصیتهای مهم تأثیرگذار و راهگشا باشند. در نهایت باید به این نکته اشاره کنم که «اعتراف میکنم» تجربهای نو و تماشایی در ژانر پلیسی و مناسب خانوادههایی است که علاقهمند هستند در جمع خودشان یک اثر مهیج و پرتعلیق را تماشا کنند.