آریا بانو - مهر / فلوشیپ جراحی چاقی و متابولیک، با تأکید بر اینکه اسلیو معده برای همه بیماران چاقی مناسب نیست، گفت: انتخاب روش جراحی باید فردمحور و بر اساس شرایط بالینی هر بیمار انجام شود.
دکتر محمدجواد باقری اظهار داشت: اسلیو معده یکی از رایجترین روشهای جراحی چاقی و متابولیک است که با برداشتن بخش عمدهای از معده، حجم غذای قابل دریافت را کاهش میدهد و از طریق تغییرات هورمونی نیز میتواند در کاهش اشتها و کنترل وزن مؤثر باشد. با این حال، انتخاب این روش باید بر اساس شرایط اختصاصی هر بیمار انجام شود و نمیتوان یک روش جراحی را برای همه افراد بهترین گزینه دانست. راهنماهای معتبر بینالمللی نیز بر ارزیابی فردمحور و انتخاب روش متناسب با شرایط بالینی بیمار تأکید دارند.
وی افزود: رفلاکس شدید، مقاوم به درمان یا همراه با آسیب قابل توجه مری از مهمترین عواملی است که میتواند اسلیو را از انتخابهای اولیه خارج کند. در برخی بیماران، اسلیو ممکن است موجب ایجاد یا تشدید علائم رفلاکس شود، بنابراین شدت علائم، وضعیت مری و معده و وجود مشکلاتی مانند فتق هیاتال باید پیش از جراحی به دقت بررسی شود. در چنین شرایطی، بای پس معده در برخی بیماران میتواند انتخاب مناسبتری باشد. همچنین در بیمارانی که پس از اسلیو دچار رفلاکس شدید و پایدار میشوند و به درمانهای معمول پاسخ کافی نمیدهند، تبدیل اسلیو به بایپس میتواند بهعنوان یکی از گزینههای درمانی مطرح شود.
باقری با اشاره به تفاوت این دو روش گفت: در اسلیو معده معمولاً حدود ۸۰ درصد معده برداشته میشود، اما مسیر طبیعی عبور غذا از روده تغییر نمیکند. در بایپس معده، علاوه بر ایجاد یک معده کوچکتر، مسیر عبور غذا در بخشی از روده کوچک نیز تغییر مییابد. هر دو روش میتوانند علاوه بر کاهش وزن، آثار متابولیک قابل توجهی داشته باشند، اما در برخی بیماران، بهویژه مبتلایان به دیابت نوع ۲ یا رفلاکس شدید، بایپس ممکن است از نظر کنترل برخی بیماریهای همراه مزیت بیشتری داشته باشد.
این فلوشیپ جراحی چاقی و متابولیک ادامه داد: وجود برخی بیماریهای گوارشی، کمبودها یا اختلالات تغذیهای، بیماریهای زمینهای که نیاز به کنترل یا بهینهسازی پیش از عمل دارند و همچنین سابقه جراحیهای قبلی باید در انتخاب روش جراحی مورد توجه قرار گیرند. ارزیابی وضعیت تغذیهای، شرایط عمومی بیمار و بیماریهای همراه نیز ضروری است تا مشخص شود فرد برای جراحی و مراقبتهای پس از آن آمادگی لازم را دارد.
وی تأکید کرد: جراحی چاقی به معنای پایان درمان نیست و بیمار پس از عمل باید برنامه غذایی مناسب، فعالیت بدنی، مصرف مکملهای مورد نیاز و پیگیریهای پزشکی و آزمایشگاهی را جدی بگیرد. افرادی که هنوز آمادگی کافی برای پذیرش این تغییرات یا پیگیری طولانیمدت ندارند، بهتر است پیش از تصمیمگیری نهایی درباره جراحی، تحت ارزیابی و مشاوره دقیق قرار گیرند.
باقری خاطرنشان کرد: اسلیو معده و بایپس معده هر دو از روشهای مؤثر جراحی چاقی و متابولیک هستند، اما تفاوتهای مهمی در نحوه انجام، آثار متابولیک، عوارض احتمالی و تأثیر آنها بر بیماریهایی مانند رفلاکس و دیابت وجود دارد. به همین دلیل، انتخاب روش نباید بر اساس تجربه اطرافیان، تبلیغات یا صرفاً محبوبیت یک عمل انجام شود، بلکه عواملی مانند شاخص توده بدنی، دیابت، بیماریهای گوارشی، الگوی تغذیه، سابقه جراحی، شرایط عمومی بیمار و نتایج ارزیابیهای تخصصی باید در تصمیمگیری لحاظ شوند.
وی گفت: هدف از ارزیابی پیش از جراحی صرفاً مشخص کردن امکان انجام عمل نیست، بلکه باید تعیین شود کدام روش برای همان بیمار مناسبتر، مؤثرتر و ایمنتر است. ممکن است در یک بیمار اسلیو بهترین انتخاب باشد، در بیمار دیگری به دلیل رفلاکس شدید یا برخی شرایط متابولیک بایپس ارجحیت داشته باشد و در فردی دیگر ابتدا لازم باشد یک بیماری زمینهای، کمبود تغذیهای یا عامل خطر دیگر کنترل شود. بنابراین تصمیم نهایی باید پس از ارزیابی تخصصی و با در نظر گرفتن مجموعه شرایط بالینی بیمار اتخاذ شود.