آریا بانو - مشاور رئیس سازمان بهزیستی کشور در امور سالمندان و معلولان با اشاره به کمبود ظرفیت مراکز نگهداری سالمندان، گفت: اکنون حدود ۲۰ هزار سالمند در منزل خدمات دریافت می‌کنند اما بسیاری از منازل برای ارائه خدمات مراقبتی به سالمندان مناسب نیست.
حسین نحوی‌نژاد با تأکید بر ضرورت توسعه خدمات مراقبتی برای سالمندان و حرکت به سمت سلامت محوری، افزود: مراقبت از سالمند به معنای ناتوان بودن همه سالمندان و نیاز به مراقبت ۲۴ ساعته در تمام امور روزمره نیست بلکه اغلب سالمندان متناسب با شرایط جسمی، روانی و اجتماعی خود به سطوح متفاوتی از مراقبت نیاز دارند.
وی ادامه داد: بخشی از سالمندان در مراکز نگهداری و منازل به مراقبت شبانه‌روزی نیاز دارند، اما گروهی دیگر در انجام امور اولیه زندگی مستقل هستند و ممکن است تنها به حمایت‌های عاطفی و روانی نیاز داشته باشند. تنهایی یکی از مشکلات مهم سالمندان است و برخی از آنها به دلیل تنهایی به همراه و مصاحب نیاز دارند.
مشاور رئیس سازمان بهزیستی کشور در امور سالمندان و معلولان، با اشاره به اینکه برخی سالمندان در انجام بخشی از فعالیت‌های روزمره زندگی نیازمند کمک هستند، اظهار کرد: طبق آمار، دست‌کم ۶۰۰ هزار سالمند نیازمند مراقبت هستند که این مراقبت می‌تواند از مراقبت شبانه‌روزی تا مراقبت‌های ساعتی متفاوت باشد.
وی گفت: محیط بیرون از خانه نیز از نظر مناسب‌سازی، ترافیک، عبور و مرور و دسترسی به خدمات رفاهی و تفریحی آمادگی لازم برای حضور سالمندان را ندارد.
نحوی‌نژاد با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت خانواده‌ها برای مراقبت از سالمندان افزود: اگر خانواده تمایل دارد از سالمند خود مراقبت کند، وظیفه جامعه، حاکمیت و مردم این است که از این ظرفیت حمایت کنند. به جای آنکه منابع زیادی برای ایجاد آسایشگاه‌های سالمندان صرف شود، باید شرایطی فراهم شود که سالمند تا حد امکان در خانواده و جامعه حضور داشته باشد؛ زیرا زندگی در مراکز نگهداری می‌تواند سالمند را از جامعه دور کند.
ضرورت توسعه بیمه مراقبتی سالمندان
مشاور رئیس سازمان بهزیستی کشور در امور سالمندان و معلولان یکی از الزامات حمایت از سالمندان در خانواده را حل مسئله بیمه مراقبتی دانست و گفت: بیشتر سالمندان دارای بیمه پایه و بسیاری از آنها دارای بیمه تکمیلی هستند، اما این بیمه‌ها عمدتا هزینه خدمات درمانی مانند تصویربرداری و جراحی را پوشش می‌دهند، در حالی که با سرمایه‌گذاری کمتر می‌توان از بسیاری از بیماری‌ها پیشگیری کرد.
وی تصریح کرد: نظام بیمه سلامت باید از ساختار درمان‌محور به سمت ساختار سلامت‌محور و پیشگیری‌محور حرکت کند و برای هر فرد، پیش از رسیدن به سالمندی، برنامه‌ای تعریف شود تا بخشی از منابعی که تحت عنوان بیمه برای او سرمایه‌گذاری شده است، در مسیر پیشگیری از بیماری مورد استفاده قرار گیرد.
تجویز بی‌رویه دارو و خطر تداخلات دارویی
این متخصص سالمندی نسبت به تجویز بی‌رویه دارو و تداخلات دارویی در سالمندان هشدار داد و اظهار کرد: مصرف داروهای متعدد علاوه بر تحمیل هزینه‌های سنگین به خانواده‌ها، می‌تواند برای سالمندان آسیب‌زا باشد و تداخلات دارویی ممکن است حیات و توانایی سالمند را تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: نظام بهداشت با همکاری نهادهای بیمه‌ای باید برای مدیریت این مسئله راهکار مناسبی پیدا کند.
آموزش مراقبان و مناسب‌سازی منازل
نحوی‌نژاد با تأکید بر ضرورت آموزش مراقبان سالمندان گفت: اگر قرار است سالمند در خانواده مراقبت شود، مراقبان باید آموزش ببینند. لازم است تیم‌هایی به منازل مراجعه کنند و نحوه مناسب‌سازی محیط و چیدمان خانه را به خانواده‌ها آموزش دهند تا سالمند در معرض خطرهایی مانند زمین خوردن، سوختگی یا گازگرفتگی قرار نگیرد.
وی ادامه داد: مراقبان نیز باید اصول مراقبت از سالمند را بیاموزند؛ زیرا در شرایط فعلی بسیاری از مراقبان این اصول را نمی‌دانند. در چنین شرایطی هم کیفیت زندگی سالمند کاهش می‌یابد و هم مراقب ممکن است دچار فرسودگی روانی، عاطفی و حتی آسیب‌های جسمی شود. برای نمونه، جابه‌جایی و بلند کردن سالمند برای استحمام یا استفاده از سرویس بهداشتی می‌تواند برای مراقب آسیب‌زا باشد.
مشاور رئیس سازمان بهزیستی کشور در امور سالمندان و معلولان، فراهم کردن امکان حضور سالمندان در جامعه را نیز ضروری دانست و گفت: باید در حوزه حمل‌ونقل عمومی شرایطی فراهم شود که خانواده‌ها بتوانند سالمند خود را برای هواخوری، حضور در پارک و فعالیت‌های اجتماعی جابه‌جا کنند.