آریا بانو - برزیل با پنج قهرمانی، بیش از هر کشور دیگری عنوان قهرمانی جام جهانی را در اختیار دارد. اما پس از پنج دوره متوالی که نتوانسته این تعداد را افزایش دهد، این بار تیم ملی برزیل به طور جدی روی دادهها و تحلیلهای آماری حساب باز کرده است.
هر بازیکن جلیقهای هوشمند و مجهز به حسگرهای متعدد میپوشد که موقعیت او در زمین را از طریق جیپیاس، ضربان قلب او و شاخصی به نام «بار بازیکن» (Player Load) ثبت میکند؛ همان نوع دادههایی که دستبندهای ورزشی مانند Whoop یا ساعتهای اپل درباره آنها تبلیغ میکنند، اما این بار به طور ویژه برای فوتبال تنظیم و بهینهسازی شدهاند.
این جلیقههای هوشمند دقیقا چه چیزهایی را ردیابی میکنند؟
به نقل از دیجیتالترندز، این جلیقهها زیر پیراهن بازیکنان قرار میگیرند و برزیل از آنها در تیمهای ملی مردان، زنان و ردههای پایه خود استفاده میکند. هر باشگاه، دادههای مسابقات و تمرینات بازیکنان را بهصورت روزانه برای تیم ملی ارسال میکند.
این موضوع به رئیس بخش علوم ورزشی برزیل، اجازه میدهد مجموعه گستردهای از شاخصها از جمله سرعت دویدن در اسپرینتها، میزان خستگی و روند بهبودی آسیبدیدگی عضلات را زیر نظر بگیرد؛ نه فقط برای بازیکنان تیم ملی، بلکه برای فوتبالیستهایی که در نقاط مختلف جهان بازی میکنند.
جلیقههای هوشمند حتی در مسابقات جام جهانی نیز مورد استفاده قرار میگیرند و به کادر فنی کمک میکنند تصمیم بگیرد کدام بازیکن بین مسابقات به استراحت بیشتری نیاز دارد.
اما نکته جالب ماجرا اینجاست. رئیس بخش علوم ورزشی برزیل یک بار متوجه شد یکی از بازیکنان تنها حدود ۳.۷ مایل (نزدیک به ۶ کیلومتر) در هر مسابقه میدود؛ رقمی که تقریبا نصف مسافتی بود که سایر همتیمیهایش طی میکردند. در نگاه اول و بر اساس اعداد و ارقام، او بازیکنی کمکار به نظر میرسید.
چرا نزدیک بود دادهها یکی از بازیکنان برزیل را نیمکتنشین کنند؟
اما وقتی مربیان تصاویر ویدئویی مسابقات را بازبینی کردند، متوجه شدند که این بازیکن، همیشه در جای درست قرار داشت؛ در بهترین موقعیت تاکتیکی ممکن.
هویت این بازیکن به دلایل واضح محرمانه باقی مانده است، اما درس مهم این ماجرا بسیار ارزشمندتر از دانستن نام اوست: بازی بهتر لزوما به معنای دویدن بیشتر در زمین نیست و باهوشترین بازیکن حاضر در میدان ممکن است خستهکنندهترین دادههای ثبت شده در جلیقه هوشمند را داشته باشد. البته این موضوع منحصر به برزیل نیست.
فدراسیون بینالمللی فوتبال، در سال ۲۰۱۵ استفاده از سیستمهای جیپیاس مبتنی بر جلیقه را در مسابقات رسمی تأیید کرد.
اکنون بیشترِ ۴۸ تیم حاضر در این جام جهانی از سامانههای مشابهی استفاده میکنند.
فیفا امسال حتی یک گام فراتر رفته و با همکاری لنوو دستیار هوش مصنوعی «Football AI Pro» را معرفی کرده است. این سامانه از یادگیری ماشینی برای تحلیل دادههای مسابقه استفاده میکند و دادهها و اطلاعات فوری را در اختیار مربیان و بازیکنان قرار میدهد.