آریا بانو - آخرین خبر / پژوهشگران میگویند سلامت دهان فراتر از پیشگیری از پوسیدگی دندان است و میتواند بر خطر ابتلا به بیماریهایی مانند بیماریهای قلبی، دیابت، زوال شناختی و حتی طول عمر افراد اثر بگذارد. یافتههای جدید باعث شده پزشکان و دندانپزشکان به دنبال یکپارچه کردن مراقبتهای پزشکی و سلامت دهان باشند.
به نقل از وال استریت ژورنال سلامت دهان سالها بهعنوان بخشی جدا از سلامت عمومی در نظر گرفته میشد، اما پژوهشهای جدید نشان میدهد باکتریهای دهان و بیماریهای لثه ممکن است نقش مهمی در ایجاد التهاب مزمن در سراسر بدن داشته باشند؛ التهابی که با بیماریهایی مانند بیماری قلبی، دیابت، آرتریت، بیماریهای تنفسی، بیماریهای کبدی و زوال شناختی مرتبط است.
به گفته پژوهشگران، هنگام ابتلا به بیماریهای پیشرفته لثه، باکتریها و فرآوردههای آنها میتوانند در جریان خون وارد بدن شوند و واکنش ایمنی مداومی ایجاد کنند. این التهاب مزمن یکی از عوامل شناختهشده بسیاری از بیماریهای مرتبط با افزایش سن محسوب میشود.
تقریباً نیمی از بزرگسالان به بیماری لثه مبتلا هستند
بر اساس آمار مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری آمریکا (CDC)، نزدیک به نیمی از افراد بالای ۳۰ سال به نوعی از بیماری پیشرفته لثه (پریودنتیت) مبتلا هستند و این رقم در افراد بالای ۶۵ سال به حدود ۶۰ درصد میرسد.
بررسی منتشرشده در نشریه Biogerontology نیز نشان داده سلامت دهان یکی از عوامل مهم در دستیابی به «طول عمر استثنایی» است؛ زیرا میتواند شدت التهاب مزمن بدن را تحت تأثیر قرار دهد.
ارتباط سلامت دهان با بیماریهای قلبی و مغزی
دانشمندان معتقدند باکتریهای مضر دهان در لایهای به نام «بیوفیلم» یا پلاک دندانی تجمع پیدا میکنند. اگر این پلاکها بهموقع پاک نشوند، التهاب لثه ایجاد میشود و در مراحل پیشرفته، باکتریها میتوانند بهطور مکرر وارد جریان خون شوند.
به همین دلیل، بسیاری از مراکز پژوهشی در حال بررسی این موضوع هستند که آیا درمان بیماریهای لثه میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، آلزایمر یا سایر بیماریهای مزمن را نیز کاهش دهد.
نسل جدید درمانها؛ از واکسن تا داروهای ضدالتهاب
همزمان با افزایش شواهد علمی، شرکتهای زیستفناوری نیز در حال توسعه درمانهای جدید هستند.
یکی از این روشها دارویی است که مستقیماً داخل بافت لثه تزریق میشود و با کاهش واکنش ایمنی، التهاب را برای چند ماه کنترل میکند. شرکت دیگری نیز در حال توسعه واکسن درمانی برای بیماران مبتلا به بیماری لثه است که مجوز ورود به مرحله دوم کارآزمایی بالینی در آمریکا را دریافت کرده است.
کارشناسان تأکید میکنند این درمانها جایگزین مسواک زدن، نخ دندان یا جرمگیری نخواهند شد، بلکه در کنار روشهای فعلی برای کنترل التهاب استفاده میشوند.
هوش مصنوعی هم وارد دندانپزشکی شده است
پژوهشگران پیشبینی میکنند ابزارهایی مانند هوش مصنوعی، آزمایش بزاق و حسگرهای هوشمند طی سالهای آینده نقش پررنگی در تشخیص زودهنگام بیماریهای دهان پیدا کنند.
در برخی پروژههای تحقیقاتی، از مدلهای هوش مصنوعی برای تحلیل رادیوگرافیهای دندان و تشخیص پوسیدگی، التهاب لثه و بیماریهای پریودنتال استفاده میشود. همچنین حسگرهایی در حال توسعه هستند که میتوانند بهصورت لحظهای شاخصهای التهاب داخل دهان را پایش کنند.
مترجم و خبرنگار: فائزه خطیب