آریا بانو - برنامه «مکملیاری» با چالشهایی نظیر افزایش قیمت مکملها و محدودیت اعتبارات مواجه شده؛ چالشهایی که به گفته میشود موجب شده اجرای آن «آنچنان که باید» پیش نرود.
در همین راستا، وزارت بهداشت امسال سازوکار تامین مکمل در شهرهای کمتر از ۲۰ هزار نفر جمعیت را تغییر داده و سازمان بیمه سلامت را مسئول خرید مستقیم مکملها کرده تا اعتبارات اختصاصیافته صرفا در مسیر تامین مکملهای گروههای هدف هزینه شود.
دکتر احمد اسماعیلزاده درباره اهداف اجرای برنامه «مکملیاری» اظهار کرد: هدف اصلی برنامه مکملیاری تامین موادمغذی مورد نیاز برای گروههای سنی پرخطر بهویژه دهکهای پایین است که از راه غذا نمیتوانند موادمغذی مورد نیاز را تامین کنند. به دلیل اینکه برخی گروهها نمیتوانند موادمغذی مورد نیاز را از طریق تغذیه تامین کنند، برنامه مکملیاری کشوری به صورت رایگان اجرا میشود.
اجرای برنامه مکملیاری برای گروههای مختلف
این متخصص تغذیه درباره قدمت اجرای برنامه مکملیاری در کشور توضیح داد: بیش از ۲۰ سال است که از اجرای برنامه مکملیاری در شبکه بهداشتی_درمانی کشور میگذرد. این برنامه، گروههای سنی مختلف از کودکان تا سالمندان را تحت پوشش قرار میدهد. افرادی که به مراکز بهداشتی مراجعه میکنند، مکملهای مورد نیاز را با توجه به شرایط سنی و بر مبنای دستورالعمل کشوری دریافت میکنند. به طور مثال، کودکانی که کمتر از دو سال دارند، قطره ویتامین A D یا مولتیویتامین به علاوه قطره آهن دریافت میکنند.
او با بیان اینکه در مراکز بهداشتی، مکملها به صورت رایگان در اختیار تمام گروههای هدف قرار میگیرد، افزود: دانشآموزان از گروههای هدف برنامه مکملیاری هستند. دانشآموزان دختر، مکمل آهن را یکبار در هر هفته دریافت میکنند و مدتزمان توزیع مکمل ۱۶ هفته است. توزیع مکمل در میان دانشآموزان فقط به مکمل آهن محدود نمیشود، بلکه دانشآموزان دختر و همچنین پسران دانشآموز که بیش از ۱۲ سال دارند، مکمل ویتامین D را یکبار در هر ماه دریافت میکنند.
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ادامه داد: سالمندان نیز مکملهای کلسیم و ویتامین D دریافت میکنند. زنان باردار و شیرده نیز از گروههای هدف برنامه مکملیاری هستند؛ به نحوی که مکملهای اسیدفولیک و یودوفولیک در اختیار این گروه از زنان قرار میگیرد.
تغییر سیاست تامین مکمل طی سال جاری
سازمان بیمه سلامت را مسئول خرید مکمل
اسماعیلزاده با بیان اینکه سیاست وزارت بهداشت برای تامین مکمل تغییر کرده، توضیح داد: براساس پیگیری اجرای برنامه پزشکی خانواده در شهرهای کمتر از ۲۰هزار نفر با قدرت و قوت بیشتر و همچنین با هدف اینکه مکملها به طور حتم در اختیار جامعه هدف قرار گیرد، سیاستهای وزارت بهداشت برای تامین مکمل برنامه مکملیاری در شهرهای کمتر از ۲۰هزار نفر جمعیت تغییر کرده است.
او درباره چگونگی تامین مکمل برنامه مکملیاری طی سالهای گذشته گفت: سازمان بیمه سلامت، اعتبار مورد نیاز خرید مکملها در برنامه بیمه روستایی شامل مناطق روستایی و شهری زیر ۲۰ هزار نفر را در اختیار معاونت بهداشت وزارت بهداشت قرار میداد. معاونت بهداشت نیز اعتبار خرید مکملها را در اختیار دانشگاههای علومپزشکی قرار میداد. براساس نتایج یک ارزیابی که اواخر سال گذشته انجام شد، برخی اعتبارات که به منظور خرید مکمل در اختیار دانشگاههای علومپزشکی قرار میگیرد، صرف خرید مکمل نمیشود و صرف امور دیگر میشود.
این متخصص تغذیه درباره سیاست جدید وزارت بهداشت برای تامین مکمل گفت: بر همین اساس سیاست وزارت بهداشت در سال جاری برای خرید مکمل تغییر کرده است. این وزارتخانه با هدف اینکه اعتبار خرید مکمل فقط صرف خرید مکمل شود، سازمان بیمه سلامت را مسئول خرید مکمل کرده است. بنابراین، سازمان بیمه سلامت به جای تامین اعتبار باید مکمل خریداری کند و در اختیار معاونت بهداشت وزارت بهداشت قرار دهد تا مکملها در اختیار دانشگاههای علومپزشکی قرار گیرد. وزارت بهداشت در نظر دارد مکملهای مورد نیاز شهرهای کمتر از ۲۰ هزار نفر را به این شکل تامین کند.
وضعیت تامین مکمل در شهرهای بیش از ۲۰هزار نفر
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گفت: با توجه به اینکه دنشگاههای علومپزشکی شهرهای بالای ۲۰هزار نفر جمعیت بودجه مستقلی در سازمان برنامه و بودجه دارند، خود وظیفه تامین مکملها را برعهده دارند. در عین حال معاونت بهداشت وزارت بهداشت نیز قسمت اندکی از مکملهای مورد نیاز این شهرها را تامین میکند.
وضعیت اجرای برنامه آنچنان که باید نیست
این متخصص تغذیه با بیان اینکه قیمت مکملها بسیار افزایش یافته، توضیح داد: اگرچه برنامه مکملیاری درحال اجرا است اما مولفههایی مانند «افزایش قیمت مکملها» و «اعتبار محدود وزارت بهداشت» جزو عواملی هستند که سبب بروز شرایطی میشود که برنامه آنچنان که باید اجرا نشود. وضعیت اجرای برنامه مکملیاری در مناطق روستایی و کمبرخوردار نسبت به مناطق شهری بهتر است. امیدوارم که با تغییر سیاست وزارت بهداشت در راستای تامین مکمل شهرهای کمتر از ۲۰ هزار نفر جمعیت، اجرای برنامه مکملیاری بهبود یابد.