آریا بانو - همشهری آنلاین / هندوانه و طالبی هر دو حاوی قند طبیعی هستند، اما میزان بالای آب، کالری نسبتاً کم و بار گلیسمی آن‌ها باعث می‌شود بتوانند در یک رژیم غذایی متعادل جای بگیرند. با این حال، این دو میوه از نظر تأثیر بر قند خون تفاوت‌هایی دارند.
هندوانه؛ شیرین اما سرشار از آب
حدود ۹۱ درصد هندوانه را آب تشکیل می‌دهد. یک فنجان هندوانه خردشده حدود ۱۱ گرم کربوهیدرات دارد. اگرچه شاخص گلیسمی هندوانه نسبتاً بالاست، بار گلیسمی آن در یک وعده معمولی پایین است.
شاخص گلیسمی نشان می‌دهد کربوهیدرات موجود در یک ماده غذایی با چه سرعتی می‌تواند قند خون را افزایش دهد؛ اما بار گلیسمی علاوه بر سرعت افزایش قند خون، مقدار کربوهیدرات مصرف‌شده را نیز در نظر می‌گیرد. بنابراین، بالا بودن شاخص گلیسمی هندوانه لزوماً به معنای افزایش شدید قند خون با خوردن یک وعده معمولی از این میوه نیست.
هندوانه همچنین حاوی لیکوپن است؛ آنتی‌اکسیدانی که رنگ قرمز این میوه را ایجاد می‌کند. ارتباط لیکوپن با سلامت متابولیک و تنظیم قند خون در مطالعات مختلف بررسی شده است، اما هنوز نمی‌توان گفت این ترکیب به‌تنهایی قند خون را کنترل می‌کند.
طالبی؛ به دلیل فیبر بیشتر، یک قدم جلوتر
طالبی نیز آب فراوانی دارد و حدود ۹۳ درصد آن از آب تشکیل شده است. یک فنجان طالبی خردشده حدود ۱۲ گرم کربوهیدرات و نزدیک به ۱.۵ گرم فیبر دارد.
فیبر می‌تواند به کندتر شدن هضم و جذب کربوهیدرات‌ها کمک کند و در نتیجه، افزایش قند خون را تدریجی‌تر سازد. طالبی همچنین منبع خوبی از ویتامین C است؛ به‌طوری که یک فنجان از آن حدود ۵۷ میلی‌گرم از این ویتامین را تأمین می‌کند.
برخی پژوهش‌ها ارتباط دریافت بیشتر ویتامین C با وضعیت بهتر متابولیسم گلوکز و شاخص HbA1c را بررسی کرده‌اند؛ با این حال، ویتامین C به‌تنهایی درمان دیابت یا جایگزینی برای روش‌های کنترل این بیماری نیست.
بالاخره هندوانه بهتر است یا طالبی؟
اگر معیار مقایسه، تأثیر بر قند خون باشد، طالبی ممکن است به دلیل فیبر بیشتر اندکی برتری داشته باشد. هندوانه نیز شاخص گلیسمی بالاتری دارد؛ با این حال، تفاوت این دو میوه آن‌قدر زیاد نیست که بتوان یکی را کاملاً مناسب و دیگری را نامناسب دانست.
اندازه وعده مصرفی و ترکیب میوه با سایر مواد غذایی معمولاً اهمیت بیشتری از تفاوت جزئی شاخص گلیسمی این دو میوه دارد. هر دو میوه در یک فنجان کمتر از ۱۵ گرم کربوهیدرات دارند و می‌توانند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشند.
اشتباه رایج؛ حذف کامل میوه به دلیل قند طبیعی
یکی از نگرانی‌های افراد دارای قند خون بالا، حذف میوه از رژیم غذایی است. با این حال، قند طبیعی موجود در میوه کامل با مصرف قند افزوده یا نوشیدنی‌های شیرین یکسان نیست. میوه‌ها علاوه بر کربوهیدرات، آب، فیبر، ویتامین‌ها و ترکیبات گیاهی مفید نیز دارند.
بررسی‌های پژوهشی نشان داده‌اند که مصرف میوه کامل در چارچوب یک رژیم غذایی سالم می‌تواند با کنترل بهتر قند خون و کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ همراه باشد. بنابراین، به جای حذف کامل میوه، بهتر است نوع، مقدار و شیوه مصرف آن مدیریت شود.
چگونه هندوانه و طالبی را مصرف کنیم تا قند خون سریع بالا نرود؟
ترکیب میوه با منابع پروتئین، چربی‌های سالم یا مواد غذایی حاوی فیبر می‌تواند به آهسته‌تر شدن هضم و جذب کربوهیدرات‌ها کمک کند. برای مثال، می‌توان طالبی را همراه ماست یونانی ساده، هندوانه را با مقداری بادام یا پسته و هر دو میوه را در کنار وعده‌ای حاوی تخم‌مرغ یا پنیر مصرف کرد.
توصیه مهم برای مبتلایان به دیابت
واکنش بدن افراد به کربوهیدرات‌ها یکسان نیست. ممکن است مقدار مشخصی هندوانه یا طالبی در یک فرد افزایش زیادی در قند خون ایجاد نکند، اما بدن فرد دیگری واکنش متفاوتی نشان دهد. به همین دلیل، افراد مبتلا به دیابت باید علاوه بر توجه به اندازه وعده غذایی، واکنش قند خون خود را نیز در نظر بگیرند.
در مجموع، طالبی از نظر فیبر و ویتامین C اندکی برتری دارد و هندوانه منبع خوبی از آب و لیکوپن است. با این حال، هیچ‌کدام از این دو میوه صرفاً به دلیل شیرین بودن نباید به‌طور کامل از رژیم غذایی حذف شوند. مقدار مصرف و ترکیب آن‌ها با سایر مواد غذایی، در بسیاری از موارد از انتخاب میان هندوانه و طالبی مهم‌تر است.