آریا بانو - آخرین خبر / از خرید اینترنتی محصولات آرایشی بهداشتی تا سفارش دارو؛ کدام خدمات آنلاین مجازند و مردم پیش از ثبت سفارش باید به چه نکاتی توجه کنند؟
خرید اینترنتی محصولات داروخانه‌ای برای بسیاری از مردم به راهی ساده برای صرفه‌جویی در وقت تبدیل شده است؛ اما وقتی پای دارو به میان می‌آید، یک سوال مهم مطرح می‌شود: آیا می‌توان دارو را هم مانند سایر کالاها از طریق سایت‌ها و پلتفرم‌های اینترنتی سفارش داد و در خانه تحویل گرفت؟
پاسخ این سوال به مجوزهای قانونی و ضوابط فعالیت داروخانه‌ها و پلتفرم‌های آنلاین مربوط است. در ماه‌های اخیر، اخبار مختلفی درباره ساماندهی فروش اینترنتی دارو و مسیر صدور مجوزهای مرتبط منتشر شده؛ اخباری که گاهی این تصور را ایجاد کرده‌اند که فروش آنلاین دارو به‌طور کامل آزاد شده است. اما بررسی اظهارات مسئولان نشان می‌دهد باید میان تدوین ضوابط، آغاز فرایند درخواست مجوز و صدور مجوز نهایی تفاوت قائل شد.
آخرین وضعیت فروش اینترنتی دارو چیست؟
موضوع فروش اینترنتی دارو در ایران همچنان با ضوابط تخصصی حوزه سلامت و فرایندهای نظارتی سازمان غذا و دارو گره خورده است. بنابراین، فعال بودن یک وب‌سایت یا داشتن نماد اعتماد الکترونیکی به‌تنهایی به معنای مجاز بودن فروش اینترنتی دارو نیست.
خبرگزاری مهر در گزارشی که اول مهر ۱۴۰۵ منتشر کرد، به نقل از رامین مقدم، مشاور فناوری اطلاعات سازمان غذا و دارو، اعلام کرد که تا پایان روز ۳۱ شهریور همان سال، مجوزی از سوی این سازمان برای سکوها و پلتفرم‌های اینترنتی عرضه دارو صادر نشده بود. در همین گزارش تاکید شد که سازمان غذا و دارو در حال تدوین ضوابط و استانداردهای مورد نیاز برای فعالیت پلتفرم‌های آنلاین است.
در ادامه ، در گزارشی که 8 مهر ۱۴۰۵ منتشر شد، سعید کاظمی، مدیرکل دفتر فناوری اطلاعات و سامانه‌های سازمان غذا و دارو، جزئیات دوره گذار برای صدور یا تمدید مجوز فعالیت برخط داروخانه‌ها را تشریح کرد. بر اساس این توضیحات، داروخانه‌های متقاضی می‌توانند با طی فرایند مشخص و از مسیر مراجع مربوط، درخواست فروش اینترنتی دارو را ثبت نمایند. داشتن مجوز معتبر داروخانه نیز از پیش‌نیازهای این فرایند اعلام شد.
نکته مهم این است که امکان ثبت یا پیگیری درخواست مجوز، با صدور مجوز نهایی و آغاز فعالیت قانونی یکسان نیست. از این رو، صرف انتشار خبر درباره ساماندهی فروش اینترنتی دارو، نباید به معنای مجاز شدن فعالیت همه سایت‌ها و پلتفرم‌ها تلقی شود.
آیا مجوز فروش محصولات داروخانه‌ای با مجوز فروش دارو یکسان است؟
یکی از دلایل سردرگمی کاربران، تفاوت میان محصولاتی است که در وب‌سایت داروخانه‌ها عرضه می‌شوند. در سایت یک داروخانه ممکن است انواع محصولات مراقبت از پوست و مو، شوینده‌ها، اقلام بهداشتی، مکمل‌ها و محصولات دیگری دیده شود؛ اما حضور این کالاها در یک فروشگاه اینترنتی به این معنا نیست که تمام اقلام سلامت‌محور، از جمله داروها، تحت همان مجوز قابل عرضه هستند.
برای مثال، ممکن است یک داروخانه برای عرضه برخی محصولات آرایشی و بهداشتی یا گروهی از مکمل‌های مجاز، تاییدیه‌های لازم را دریافت کرده باشد. چنین مجوزی را نمی‌توان خودبه‌خود به فروش اینترنتی دارو تعمیم داد.
همچنین باید میان مجوز تاسیس و فعالیت داروخانه و مجوز مربوط به خدمات آنلاین تفاوت قائل شد. مجوز داروخانه، به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که آن مجموعه برای تمام انواع خدمات آنلاین، به‌ویژه فروش اینترنتی دارو، مجوزهای لازم را در اختیار دارد.
به همین دلیل، کاربران بهتر است پیش از ثبت سفارش، نوع کالای عرضه‌شده و مجوزهای مرتبط با همان فعالیت را بررسی کنند و تنها به ظاهر حرفه‌ای سایت یا تنوع محصولات آن اکتفا نکنند.
چطور یک داروخانه آنلاین قابل اعتماد را تشخیص دهیم؟
با افزایش خرید اینترنتی کالاهای سلامت‌محور، تشخیص فروشگاه معتبر اهمیت بیشتری پیدا کرده است. چند نکته ساده می‌تواند به کاربران کمک کند انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشند:
· مشخصات روشن و قابل پیگیری: نام داروخانه، اطلاعات تماس، نشانی و راه‌های ارتباط با پشتیبانی باید به‌صورت شفاف در دسترس باشد.
· بررسی مجوز متناسب با نوع فعالیت: مجوزهای مربوط به داروخانه یا فروش سایر محصولات سلامت‌محور باید با کالایی که عرضه می‌شود تناسب داشته باشند.
· اطلاعات کامل محصول: نام، ترکیبات، شرکت تولیدکننده یا واردکننده، تاریخ انقضا و سایر مشخصات ضروری باید به‌روشنی درج شده باشند.
· قیمت‌گذاری و فاکتور شفاف: پیش از پرداخت، مبلغ نهایی، هزینه ارسال و مشخصات سفارش را بررسی کنید. امکان دریافت فاکتور و پیگیری سفارش نیز اهمیت دارد.
· پشتیبانی پاسخ‌گو: فروشگاهی که مسیر مشخصی برای پاسخ‌گویی به سوالات، پیگیری سفارش و رسیدگی به شکایت‌ها دارد، امکان پیگیری بهتر مشکلات احتمالی را فراهم می‌کند.
وجود این نشانه‌ها به ارزیابی اعتبار فروشگاه کمک می‌کند، اما جایگزین بررسی مجوز قانونی فروش همان گروه از محصولات نیست.
هنگام تحویل سفارش دارو یا محصولات سلامت‌محور چه نکاتی مهم است؟
بررسی محصول پس از تحویل نیز به اندازه انتخاب فروشگاه اهمیت دارد. بسته‌بندی باید سالم باشد و اطلاعات روی محصول با مشخصات سفارش مطابقت داشته باشد. نام محصول، تاریخ انقضا، شماره سری ساخت و شرایط نگهداری درج‌شده روی بسته‌بندی را بررسی کنید.
در صورت مشاهده بسته‌بندی آسیب‌دیده، مغایرت در محصول یا هرگونه ابهام درباره اصالت کالا، پیش از مصرف با داروخانه یا واحد پشتیبانی آن تماس بگیرید. برای محصولات مشمول شناسه اصالت نیز می‌توان از روش‌های رسمی اعلام‌شده برای استعلام استفاده کرد.
در مورد داروهای نسخه‌ای، مصرف دارو بر اساس توصیه فروشنده و اطلاعات شبکه‌های اجتماعی می‌تواند خطرناک باشد. خرید اینترنتی نباید جایگزین بررسی نسخه، مشاوره داروساز یا رعایت ضوابط قانونی عرضه دارو شود.
آیا خرید اینترنتی محصولات داروخانه‌ای همچنان امکان‌پذیر است؟
بله؛ اما باید میان گروه‌های مختلف محصولات تفاوت قائل شد. عرضه آنلاین برخی محصولات آرایشی، بهداشتی و سایر کالاهای مجاز داروخانه‌ای، در چارچوب مجوزهای مربوط به همان گروه کالا انجام می‌شود. این موضوع با فروش اینترنتی دارو یکسان نیست و مجوز هر فعالیت باید جداگانه بررسی شود.
خرید آنلاین این محصولات می‌تواند به مقایسه مشخصات، بررسی ترکیبات و انتخاب آگاهانه‌تر کمک کند. برای مثال، کاربر می‌تواند پیش از خرید یک محصول مراقبت از پوست یا مکمل ، اطلاعات درج‌شده را بررسی و گزینه‌های مختلف را با یکدیگر مقایسه کند. با این حال، درباره داروها باید ضوابط اختصاصی سازمان غذا و دارو و وضعیت مجوز عرضه‌کننده در نظر گرفته شود.
برای سفارش محصولات مورد نظر خود می‌توانید داروخانه‌های اینترنتی با ارسال رایگان تهران را مشاهده و بررسی کنید. کاربران می‌توانند برای آشنایی با محصولات موجود و مشخصات آن‌ها به این وب‌سایت‌ها مراجعه کنند؛ البته عرضه هر گروه از کالاها تابع مجوزها و مقررات مربوط به همان گروه است.