آریا بانو - درحالی مردم از خرید واکسن‌های 15 میلیون تومانی هلندی سخن می‌گویند که دولت حتی یک دوز واکسن هلندی آنفلوآنزا هم وارد نکرده است.
«من واکسن هلندی خریدم 15 میلیون تومان!» این جمله را خانمی در حالی می‌گوید که هم از قیمت با لای واکسن گلایه‌مند است و هم افتخار می‌کند که واکسن هلندی پیدا و تزریق کرده است.
در سال جاری بازار جهانی کمی در تولید و توزیع واکسن‌های آنفلوآنزا با محدودیت مواجه بود و در همین راستا واکسن آنفلوآنزا کمی دیرتر به دست ایران رسید.
هرساله ایران واکسن‌های هلندی و فرانسوی خریداری کرده و در داروخانه‌ها توزیع می‌کرد اما امسال دولت به دلیل گران بودن نمونه هلندی این واکسن، تصمیم گرفت از نمونه‌های چینی و روسی آن استفاده کند.
اما براساس تحقیقات میدانی، تعدادی از مردم و بیماران طبق عادت در تکاپوی خرید واکسن‌های هلندی آنفلوآنزا بودند که دلالان از این فرصت استفاده‌کرده و با وارد کردن واکسن‌های چمدانی یا استفاده از کولبرها نمونه‌های هلندی را به صورت قاچاق وارد کشور کرده و عرضه کرده‌اند.
فروش واکسن‌های قاچاق صحت دارد
بهمن صبور، عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان و قائم‌مقام سازمان نظام پزشکی، با تشریح وضعیت عرضه واکسن آنفلوآنزا در کشور گفت: واکسن‌های هلندی که با قیمت‌های ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان در برخی داروخانه‌ها و مراکز درمانی عرضه می‌شوند، از مبادی رسمی وارد کشور نشده‌اند و عرضه آن‌ها تخلف محسوب می‌شود.
وی در ادامه بیان کرد: واکسن‌های آنفلوآنزایی که به‌صورت رسمی در کشور عرضه شدند، عمدتاً شامل دو برند چینی و روسی بودند. این واکسن‌ها در ابتدا برای مراکز بهداشتی در نظر گرفته شده بودند و پس از توزیع بخشی از واکسن‌های چینی که در اختیار معاونت‌های بهداشتی قرار گرفته بود، برای عرضه در داروخانه‌ها اختصاص یافت.
وی افزود: تعداد محدودی واکسن فرانسوی نیز وارد کشور شد که میزان آن حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار دوز بود. بخش عمده این محموله به مراکز و گروه‌های خاص اختصاص یافت و سهم داروخانه‌ها از آن بسیار محدود بود؛ به‌گونه‌ای که نمی‌توان از عرضه گسترده این واکسن در داروخانه‌ها صحبت کرد.
واکسن‌های هلندی ۲۰ میلیون تومانی از مبادی رسمی وارد نشده‌اند
عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان درباره قیمت واکسن‌های عرضه‌شده در داروخانه‌ها گفت: واکسن‌های چینی با قیمت‌های متفاوتی عرضه شدند. قیمت برخی از آن‌ها حدود یک میلیون و ۷۰۰ تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان بود، اما بخش عمده واکسن‌ها با میانگین قیمتی حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان به فروش رسیدند.
وی در واکنش به عرضه برخی واکسن‌های منتسب به برندهای هلندی با قیمت‌های ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان در بازار تأکید کرد: واکسن‌های هلندی به‌صورت رسمی وارد کشور نشده‌اند و واکسن‌هایی که با چنین قیمت‌هایی عرضه می‌شوند، از مبادی رسمی تأمین و واردات کشور عبور نکرده‌اند.
وی تأکید کرد: قاچاقچیان این واکسن‌ها را از طریق کولبرها یا به صورت چمدانی وارد کرده‌اند؛ بنابراین، عرضه این محصولات با ابهامات جدی درباره منشأ تأمین و نحوه نگهداری آن‌ها همراه است.
صبور ادامه داد: پیش‌تر قرار بود یک شرکت اقدام به واردات واکسن هلندی کند، اما این موضوع به دلیل محدودیت‌های مربوط به تأمین ارز و قیمت تمام‌شده واکسن منتفی شد. برآوردها نشان می‌داد قیمت این واکسن با شرایط واردات موردنظر به حدود 5 میلیون تومان می‌رسد و ظاهراً به دلیل بالا بودن قیمت، با واردات آن موافقت نشد.
وی با تأکید بر اینکه واکسن‌های هلندی موجود در بازار از مسیر رسمی وارد نشده‌اند، گفت: درباره واکسن‌هایی که با قیمت‌های ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان عرضه می‌شوند، نمی‌توان از زنجیره تأمین و نگهداری آن‌ها اطمینان داشت. مشخص نیست این محصولات از چه مسیری وارد شده‌اند و آیا در تمام مراحل انتقال، شرایط استاندارد زنجیره سرد رعایت شده است یا خیر.
عرضه واکسن قاچاق در داروخانه‌ها تخلف است
قائم‌مقام سازمان نظام پزشکی با انتقاد از عرضه این واکسن‌ها در برخی داروخانه‌ها و مراکز درمانی بیان کرد: اگر داروخانه‌ای اقدام به عرضه واکسنی کند که از مبادی رسمی وارد کشور نشده است، صددرصد مرتکب تخلف شده و معاونت‌های غذا و دارو باید به این موضوع ورود کنند.
وی افزود: نظارت بر منشأ تأمین دارو و واکسن و همچنین شرایط نگهداری آن‌ها اهمیت بسیار زیادی دارد. واکسن محصولی حساس است و در صورت رعایت نشدن شرایط زنجیره سرد، ممکن است اثربخشی آن کاهش یابد؛ بنابراین، صرف خرید واکسن با قیمت بالا به معنای اطمینان از کیفیت و سلامت آن نیست.
صبور همچنین درباره فروش و تزریق این واکسن‌ها در برخی مطب‌ها و مراکز درمانی گفت: عرضه و فروش دارو و واکسن باید در چارچوب ضوابط قانونی انجام شود و مراکزی که مجوز لازم برای این فعالیت را ندارند، حق عرضه و فروش آن‌ها را نخواهند داشت. در صورت مشاهده چنین مواردی، دستگاه‌های نظارتی باید موضوع را بررسی کنند.
وی در ادامه بیان کرد: متأسفانه برخی از افراد متخلف در فضای مجازی و مطب‌ها اقدام به فروش واکسن‌های قاچاق کردند.
قائم‌مقام سازمان نظام پزشکی درباره اقدام افرادی که پیش‌تر این واکسن‌ها را خریداری یا تزریق کرده‌اند، توضیح داد: افرادی که مدارک و مستندات خرید واکسن از مراکز عرضه‌کننده را در اختیار دارند، می‌توانند با مراجعه به معاونت غذا و داروی مربوطه، موضوع را گزارش و شکایت خود را پیگیری کنند.
آیا هنوز برای تزریق واکسن آنفلوآنزا دیر نشده است؟
عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان در پاسخ به این پرسش که آیا با گذشت بخشی از فصل شیوع آنفلوآنزا همچنان تزریق واکسن توصیه می‌شود، گفت: بهترین زمان تزریق واکسن آنفلوآنزا پیش از شروع فصل شیوع بیماری است، اما این موضوع به معنای بی‌فایده بودن تزریق واکسن در ماه‌های بعد نیست.
صبور تأکید کرد: افرادی که در گروه‌های پرخطر قرار دارند و تاکنون واکسن نزده‌اند، همچنان می‌توانند با نظر پزشک برای تزریق آن اقدام کنند. در این گروه‌ها، ابتلا به آنفلوآنزا می‌تواند با عوارض جدی‌تری همراه باشد و به همین دلیل، واکسیناسیون اهمیت بیشتری دارد.
وی در پایان تأکید کرد: افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای، بیماران پیوندی و سایر گروه‌های آسیب‌پذیر باید درباره تزریق واکسن با پزشک معالج خود مشورت کنند. همچنین زنان باردار نیز باید با نظر پزشک نسبت به واکسیناسیون اقدام کنند. در مجموع، برای افرادی که در گروه‌های هدف واکسیناسیون قرار دارند، تزریق واکسن حتی با تأخیر نیز می‌تواند بهتر از عدم تزریق باشد.